Steeds meer jongeren maken opleiding niet af, Firda probeert dat te voorkomen

Het is één bonk energie, de 18-jarige Tara uit Drachten. Ze woont sinds kort op zichzelf en begint dit schooljaar met een nieuwe studie bij Firda Drachten.

"Met deze huizensituatie dacht ik dat ik er nooit tussen zou komen op de woningmarkt", vertelt Tara. "Dankzij hulp van school is dat gelukt. Ik ben nu veel gelukkiger."

Want een jaar geleden zag alles er anders uit voor Tara. Stress van huis uit en geen plezier in haar studie maakte dat ze twijfelde aan school.

Daarin staat Tara niet op zichzelf. De laatste vijf jaar verlaten steeds meer jongeren te vroeg hun opleiding.

In Fryslân gaat het op dit moment om 1268 jongeren die het schooljaar 2022/2023 niet hebben afgemaakt. Dat is 2,4 procent van het totale aantal jongeren dat school volgt tussen de 12 en 23 jaar.

Het is het hoogste aantal in de afgelopen vijf jaar. In het schooljaar 2018 en 2019 waren het er in totaal 991.

Schoolverlaters zijn jongeren tussen de 12 en 23 jaar die een opleiding hebben verlaten voordat ze een 'startkwalificatie' hebben gehaald. Dat betekent een afgelopen havo-, vwo-, of mbo-opleiding niveau 2.

Van die bijna dertienhonderd jongeren, komen verreweg de meeste schoolverlaters van het mbo. Daar zijn vorig jaar bijna elfhonderd studenten opgehouden. Omgerekend is dat 1 op de 20 Friese jongeren naar het mbo gaat.

"Ik was best veel ziek, omdat het thuis niet lekker ging", vertelt Tara. "Ik vond de studie niet leuk en ging naar stage toe met buikpijn."

Bij een tussentijdse beoordeling viel het docenten op dat het niet goed met Tara ging. "Ze raadden me aan om naar het Pitstop-programma te gaan. Daar ben ik terecht gekomen en ben mezelf gaan ontdekken."

Het Pitstop-programma is een traject van scholengemeenschap Firda om studenten die vastlopen op de opleiding te helpen.

"We kijken met studenten in een traject van zes tot acht weken hoe we ze kunnen helpen", vertelt maatschappelijk werker op de school Kristineke van der Meer.

"Dan kijken we in alle rust wat iemand nodig heeft en wat voor studie bij ze past."

"Als dat niet lukt, kijken we met externe partners wat er nodig is om ervoor te zorgen dat het goed gaat met de student", vervolgt Van der Meer.

Bij dat traject wordt ook gekeken naar alles wat er in het leven van een student speelt, vertelt Thiska Portena. Zij is directeur van het Expertisecentrum Student Services bij Firda.

"De leefomstandigheden, het studentenwelzijn en een stuk loopbaanoriëntatie kunnen ook moeilijkheden in de studievoortgang geven."

Dat persoonlijke wordt snel over het hoofd gezien, vertelt Van der Meer. "Docenten moeten ook onderwijs geven, dat hoeven wij bij Pitstop niet. Dus kunnen we juist die aandacht geven, zodat studenten echt gezien worden."

Toen Tara eerst hoorde van het traject, was ze nog wel sceptisch. "Ik dacht: dit is dagbesteding. Het werd gebracht alsof we spelletjes gingen doen en moesten koken."

"Dat klinkt niet echt als school. Maar uiteindelijk was het iets wat me echt geholpen heeft. Je leert hoe je in elkaar zit en wat je leuk vindt."

Het Pitstop-traject is een van de voorzieningen van Firda. Door de fusie van het Friesland College en Friese Poort, kon de organisatie goed zien welke school wat deed en wat goed werkte.

"We zien ook bij ons een stijging van het aantal schoolverlaters, maar we zitten gelukkig nog onder het landelijk gemiddelde", vertelt Portena.

"Daar zijn we trots op. Maar we zien ook dat er een grote uitdaging voor de boeg staat. Als iemand gemist wordt, willen we direct aan de bel trekken en helpen. Daar moeten we de komende jaren nog meer op inzetten.

Voor Tara werkte de persoonlijke aandacht in ieder geval. Haar moeilijke thuissituatie is opgelost door op zichzelf te gaan wonen. En op studiegebied gaat ze nu een heel andere kant op.

"Kennelijk ben ik heel ondernemend. Eerst wilde ik de kinderpsychologie-kant op, maar kennelijk vind ik het politieke en het juridische veel interessanter. Ik ben echt blij dat ik meer mezelf kan zijn."