De natste PC ooit werd een heroïsche modderstrijd: "Elke andere kaatswedstrijd was afgelast"
Een bal die verdween in de blubber en nooit meer werd teruggevonden, meerdere kaatsers die geblesseerd raakten en een prijsuitreiking in het donker. De PC van 2010 zal niet snel uit het collectieve geheugen van de kaatswereld verdwijnen.
Vooral bij de laatste PC, die pas om 12.00 uur kon beginnen vanwege onweersbuien, en voor een deel ook werd gekaatst op voetbalvelden, gingen de gedachten vaak terug naar de natste PC ooit.
Snelle tegenvaller
Op 4 augustus 2010 waren de winnaars van het jaar ervoor weer volgens traditie met een koets van de Koornbeurs naar het Sjûkelân gebracht, maar ze waren nog maar net uit de koets of de dag van de 157e PC kreeg zijn eerste tegenslag te verwerken.
Kaatser Alle Jan Anema verdraaide halverwege zijn eerste omloop op het natte veld zijn knie en moest van het Sjûkelân worden gedragen. "Het gras was heel kort gemaaid en door de regen was het daardoor heel glad", weet Anema nog goed.
Voetbalschoenen waren in die tijd nog verboden, omdat veel verenigingen vonden dat die hun veld vernielden. "Maar met voetbalschoenen was het niet gebeurd", denkt Anema.
Alle Jan Anema op de massagetafel na zijn ernstige blessure op de PC in 2010
In het ziekenhuis bleek dat de kruisband van Anema was gescheurd. Een operatie en een lange revalidatie volgden. Het volledige seizoen van 2011 ging daardoor aan hem voorbij. "Het was het dieptepunt van mijn carrière", zegt Anema.
"Maar ik heb als voordeel dat mijn laatste herinnering aan de PC positief is, daardoor heb ik 2010 beter kunnen verwerken", zegt Anema, die daarmee doelt op 2017. Op zijn allerlaatste PC schreef hij de wedstrijd met Bauke Triemstra en Hendrik Kootstra op zijn naam.
De PC van 2010 is voor mij dan ook absoluut geen trauma.
Dat hoogtepunt van zijn carrière was er misschien wel nooit gekomen zonder zijn knieblessure. "Ik was in die tijd eigenlijk te zwaar. Bij mijn revalidatie bin ik zeven tot tien kilo kwijtgeraakt en die zijn er eigenlijk nooit meer bijgekomen."
"De PC van 2010 is voor mij dan ook absoluut geen trauma", zegt Anema. "Ik heb later ook nog een brief gekregen van de PC. Niet echt met excuses ofzo, maar wel om mij sterkte te wensen. Dat was wel heel netjes."
Anema verwijt de commissie zijn blessure dan ook niet. "Het had ook een week eerder of later kunnen gebeuren."
Burgemeester overlegt over voetbalschoenen
Toch waren de blessure van Anema en de aanhoudende regen reden voor de organisatie om in te grijpen. Na toestemming van burgemeester Fred Veenstra werd besloten dat voetbalschoenen toch de rest van de dag zouden worden toegestaan.
Maar de belangrijkste en meest besproken beslissing van de dag moest toen nog komen.
Het begon 's middags zo hard te regenen dat scheidsrechter Henk van der Zee niets anders kon dan de wedstrijd stilleggen. De twee perken waren inmiddels veranderd in een modderpoel.
"Elke andere kaatswedstrijd zou zijn afgelast", zegt Daniël Iseger, die met Taeke Triemstra en Gert-Anne van der Bos als absolute topfavoriet aan de PC begon.
Er werd gezegd: 'Als jullie niet willen kaatsen, dan worden jullie eruit gehaald.'
Toen de ergste regen voorbij was, werd met walsen geprobeerd om het veld weer bespeelbaar te maken. De perken werden meer naar de zijkant gelegd. "Volgens mij was dat niet eens volgens de regels", zegt Iseger. "Dat hebben we nog wel tegen de scheidsrechter gezegd, maar er werd gezegd: 'Als jullie niet willen kaatsen, dan worden jullie eruit gehaald.'"
Na ruim anderhalf uur ging de wedstrijd dus toch verder.
Risico
Die beslissing achtervolgt scheidsrechter Van der Zee ook nu nog. "Maar ik sta er nog altijd achter", zegt hij veertien jaar na dato. "Het is vooral het publiek dat er nog geregeld over begint, dat we ermee hadden moeten stoppen. Natuurlijk was het een risico, maar je doet het eigenlijk nooit goed, dat ben ik ook wel gewend als scheidsrechter."
Er lag een scenario klaar om de PC op zaterdag uit te spelen op de velden van SC Franeker. "Daar hebben we wel over nagedacht. Maar ik vond dat we na het verschuiven van de perken verder konden."
Voor zo'n beslissing komt Van der Zee in ieder geval nu nooit meer alleen te staan. "Dat hebben we wel geleerd van die PC. De verantwoording ligt nu niet meer bij één persoon. Je kunt nu met elkaar communiceren en dan een beslissing nemen."
Drie verrassingen in halve finale
Of het nu met de bijzondere omstandigheden te maken had of dat het toeval was, er kwamen verrassend genoeg drie parturen uit de eerste klasse in de halve finale. Het partuur van Pieter van Althuis, Jacob Klaas Haitsma en Gerrit Flisijn kwam zelfs in de finale.
Flisijn wil er niets van weten dat hun finaleplaats alleen te maken had met het slechte veld. "Dat is te kort door de bocht", zegt Flisijn. "De omstandigheden zijn bij kaatsen nooit hetzelfde. Het gaat erom hoe je het beste omgaat met die situatie."
Duisternis werd de vijand
De organisatie had er voor de finale naast het water inmiddels nog een natuurlijke vijand bij gekregen: de invallende duisternis. "Ik zat al tegen de kramp aan na de halve finale, maar tijd om bij te komen was er niet. We hadden haast", weet Flisijn nog goed.
Last van kwaaltjes had het partuur van Iseger niet. Onderweg naar de finale hadden ze in drie wedstrijden in totaal vier eersten verloren.
In koart oersjoch fan de PC fan 2010
Toch werd het een spannende finale. "We kwamen steeds een eerst voor", weet Flisijn nog. Iseger is ook niet vergeten dat het beide kanten op had gekund: "Op 4-3 kregen ze een makkelijke opslag met een hele kleine kaats om 5-3 te maken, maar op een of andere wijze sloegen ze de bal buiten. Anders hadden ze een gigantisch gat."
Dat gebeurde niet, het toppartuur van Iseger won uiteindelijk met 5-5 en 6-2. "Ik kan zo tien momenten vertellen die we net anders hadden moeten aanpakken", zegt Flisijn. "Het doet nog wel pijn, want we hadden hem heel graag willen winnen. Het was onze enige kans."
Om 21.30 uur werd Van der Bos met Iseger en Triemstra aan zijn zij gekroond tot koning van de 157e PC. De zon was toen net onder. "Ik weet inderdaad nog dat het al wat donker was. We stonden in de flitsen van de fotografen. Dat had ik nog nooit meegemaakt", zegt Iseger.
De zilveren koningsbal ging dus naar zijn collega, maar de meest mythische bal van de dag kwam wel op naam van Iseger. In de finale miste hij een bal met zijn hand, waarna hij er bovenop terechtkwam.
Die bal verdween ergens in het zwarte gat dat voor perk moest doorgaan. "Die bal is nooit meer gevonden", zegt Iseger.
Het zegt een hoop over hoe het veld er op dat moment bij lag. Het verstand van Iseger zegt dan ook dat de wedstrijd nooit op de vijfde woensdag van juli had moeten worden uitgespeeld, maar het hart zegt iets anders: "Ik ben blij dat ik erbij was. We hebben geschiedenis geschreven als winnaars van een vochtige en heroïsche PC."