Heeft de boer nu last of juist profijt van de Europese Unie?
Er bestaat een sterke haat-liefdeverhouding tussen de Europese Unie en de boer. Brussel krijgt vaak de schuld van het moeras aan regels waarmee boeren te maken hebben. Aan de andere kant dragen de EU-landbouwsubsidies ook in grote mate bij aan het inkomen van de boer.
Landbouw is een belangrijk thema bij de verkiezingen voor het Europees Parlement. In Nederland kan er op donderdag 6 juni gestemd worden.
'Boeren hebben meer last van Den Haag'
Marco Pool is boer in Wijnjewoude. Hij melkt zo'n 165 koeien. Daarnaast zit Pool voor de BBB in het algemeen bestuur van Wetterskip Fryslân. Hij is van mening dat Brussel de opsteller is van veel hoofdregels, maar dat Den Haag de regels voor de uitvoering vaststelt.
Daar hebben boeren het meeste last van, stelt Pool. Nederlandse boeren zijn dan ook niet vaak bij protesten in Brussel aanwezig, maar ze waren wel massaal in Den Haag.
Pools bedrijf ontvangt subsidie uit Europa. Naar eigen zeggen gaat het om ongeveer 20 procent van wat er in het jaar in het bedrijf omgaat. "Dat geld hebben we ook wel nodig om het bedrijf up-to-date te houden en investeringen te doen", stelt Pool.
Hij hoopt dat het nieuwe kabinet in Nederland erin slaagt het landbouwbeleid aan te passen.
Tussenoplossing
Voor het afschaffen van derogatie denkt Pool dat er een tussenoplossing kan komen. "Als de uitzonderingspositie om hier meer mest uit te rijden volledig verdwijnt, zou dat een ramp zijn. Kijk eens naar creatieve varianten, bijvoorbeeld door het uitrijden van mest te beperken tot bepaalde gebieden", zegt Pool.
"Om de grond niet uit te putten, moeten we wel bemesten en dat moet evenwichtig. Dat kan en moet hier in de vruchtbare Nederlandse delta anders dan op andere plaatsen in Europa. Die ruimte moet er dan ook zijn."
Demissionair minister van Landbouw, Piet Adema, acht de kans dat Nederland in Europa wat klaarspeelt op dat gebied echter klein, vooral op korte termijn. Hij heeft al van alles geprobeerd bij de Eurocommissaris van Landbouw, Janusz Wojciechowski, en bij milieu-Eurocommissaris Virginijus Sinkevicius, die over de Green Deal gaat.
"Ik heb voorgesteld om geen 240 kilo stikstof op een hectare te gooien, zoals nu, maar bijvoorbeeld 220 en 210 enzovoort. Ook heb ik een uitzondering gevraagd voor gebieden zoals de veenweide, waar we meer mest kwijt kunnen."
'Op korte termijn geen verandering'
Maar de inspanningen van Adema zijn tevergeefs. "Ik zie niet dat dat op korte termijn verandert. Helemaal niet voor de verkiezingen die eraan komen."
Volgens Adema staat Nederland er in Brussel niet goed op. "Al twintig jaar beloven we van alles om de natuur te verbeteren. Maar we leveren niet. En daarbij komt ook nog dat Nederland een grootmacht is op het gebied van de landbouw. Ze gunnen ons niets."
Verrechtsing in Europa
De versnippering die nu plaatsvindt in Europa zal dat alleen maar versterken, denkt Adema. "Versnippering betekent vaak meer nationalisme en de focus op het eigen land. Dat is niet gunstig voor onze landbouw."
Op zondag 2 juni heeft Buro de Vries een speciale uitzending in het kader van de Europees Parlementsverkiezingen. In het eerste uur gaat het veel over landbouw, met onder meer boer Marco Pool (BBB) en minister Piet Adema.
Ook komen de Friese kandidaten Anja Haga (CU) en Sjoerd Wijnsma (CDA) aan het woord. In het tweede uur volop discussie met kandidaat Raquel Garcia Hermida-Van der Walle (D66), vertrekkend Europarlementariër Jan Huitema (VVD) en Europacriticus Otto van der Galiën (Lijst 058).
De deuren van het Buro zijn zondag geopend van 11.00 tot 13.00 uur. Zondagavond om 21.00 uur wordt het programma herhaald. Beide uren van de Europa-special zijn ook beschikbaar als podcast op jouw favoriete podcast-app.
