'Meerdere landen wilden niet meedoen aan Songfestivalfinale door zaak-Joost en Israël'

Dat meldt het Noorse VG en het Zweedse Aftonbladet.. De landen die zich wilden terugtrekken, waren het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Portugal, Griekenland, Noorwegen en de latere winnaar Zwitserland.

VG heeft gesproken met Magnus Børmark, lid van de band Gåte die voor Noorwegen meedeed. "We wilden niet aan het Songfestival meedoen om gebruikt te worden in een oorlogspropagandamachine van Israël", zegt Børmark.

Aftonbladet stelt dat het uitsluiten van Joost Klein ook een factor was in het proces. De organisatie van het Songfestival, de EBU, heeft volgens de krant de hele dag een crisisbijeenkomst gehouden.

Pas 25 minuten voor de live-uitzending van de finale was er een akkoord tussen de Songfestivalorganisatie en de zes landen. Wat de inhoud van dat akkoord precies is, is niet duidelijk. De zes landen hebben uiteindelijk allemaal opgetreden en de Zwitserse Nemo won het festival zelfs met 'The Code'.

Nederland had zich met Joost Klein en 'Europapa' ook geplaatst voor de finale. Klein werd tweede in zijn halve finale en dat was meer dan genoeg voor een finaleplek.

Maar zover kwam het niet. Na afloop van zijn optreden in de halve finale zou Klein - tegen de afspraken in - gefilmd zijn. De zanger uit Britsum zou daar meerdere keren wat van hebben gezegd, maar het filmen ging door. Daarna zou Klein een 'dreigende beweging' naar de camera hebben gemaakt.

De cameravrouw diende een klacht in en de politie deed onderzoek naar de kwestie. Inmiddels ligt de zaak bij het Zweedse Openbaar Ministerie. Songfestivalorganisator EBU pakte de zaak hoog op. De organisatie hanteert een zero-tolerancebeleid en zegt de veiligheid van zijn medewerkers heel belangrijk te vinden. Daarom werd Klein uit de competitie gehaald.

In juni volgt er een besluit over eventuele vervolging van Klein.

Veel fans van het evenement waren het niet eens met dat besluit. Dat werd songfestivalbaas Martin Österdahl in de live-uitzending duidelijk gemaakt. Elke keer als hij in beeld kwam, werd hij uitgejoeld door het publiek in de zaal.

Dat gebeurde onder meer toen hij de Nederlandse jurypunten moest vertellen, omdat Nikkie de Jager zich had teruggetrokken als puntenverdeelster. Ze zou dat vanuit Leeuwarden doen, maar door die beslissing was de Friese hoofdstad uiteindelijk niet te zien.

Op internet zijn sommige fans ook boos dat Israël wel mee mocht doen. Dat gaat in veel gevallen niet eens om de rol van het land in het conflict in Gaza, maar vooral over de houding van de delegatie achter de schermen.

Die zou artiesten van meerdere landen hebben lastig gevallen. Een stylist van de Israëlische delegatie werd daarop uit de arena verwijderd, maar het land mocht nog wel meedoen aan de finale. Eden Golan werd uiteindelijk vijfde met 'Hurricane'.

Ondanks de diskwalificatie is 'Europapa' in heel Europa een hit. In veel landen staat het liedje in de officiële hitlijsten, vaak hoger dan de Zwitserse winnaar.

Ook andere liedjes van Klein beginnen in sommige landen te scoren. Zo staan de liedjes 'Friesenjung', 'Ome Robert', 'Wachtmuziek' en 'Droom groot' in de top-100 van Litouwen. Verder doet het album 'Fryslân' het ook goed met een tweede plaats in de albumlijst van dat land.

Als Klein op het laatste moment wel aan de Songfestivalfinale mee had mogen doen, dan had hij het festival overigens niet gewonnen. De jury's hebben 'Europapa' wel beoordeeld en hadden 58 punten over voor het liedje. Ook al had Nederland de maximumscore van het publiek gekregen, dan nog was dat niet genoeg geweest om winnaar Zwitserland in te halen. Een plaats in de top-10 leek wel zo goed als zeker.