Omrop Fryslân

Reconstructie: Organisatie heeft 'serieus overwogen' Europaparty af te blazen

Het feest in Leeuwarden
© ANP
De organisatie van het Songfestivalfeest in Leeuwarden heeft er serieus over nagedacht om het evenement af te blazen, toen duidelijk werd dat er iets aan de hand was met Joost Klein.
Dat blijkt uit gesprekken die Omrop Fryslân had met mensen die betrokken waren bij het feest. Nog steeds is het niet duidelijk wat er in Malmö precies is gebeurd.
Meedoen aan het Songfestival was de droom van Joost Klein uit Britsum. Hij had zich gekwalificeerd voor de finale, maar mocht niet meer optreden na een klacht van een cameravrouw. Hij zou haar een camera uit de handen hebben geslagen.
Nadat duidelijk werd dat Joost Klein ontbrak bij een repetitie voor de finale van het Songfestival, werd de organisatie van de 'Europaparty' in Leeuwarden heen en weer geslingerd tussen hoop, angst, verdriet en het gevoel van 'het komt wel goed'.
Joost Klein
© EBU/Eurovision, Sarah Louise Bennett
In Leeuwarden stond alles al klaar voor het feest, toen vrijdagavond naar buiten kwam dat de politie de zaak-Joost Klein in onderzoek had.
En terwijl de Friese commissaris van de Koning Arno Brok 's avonds na elf uur op Radio 1 zei dat hij zich niet kon voorstellen dat het feest zou worden afgeblazen, hield de organisatie nog serieus rekening met precies dat scenario.
"We wisten toen nog niet wat er aan de hand was", zegt Serge Hollander van de organisatie. "We hielden er rekening mee dat we het feest moesten afblazen. Dat deed wel pijn."

Alle scenario's

"We hielden met alle scenario's rekening, ook met het scenario dat Joost iets had gedaan dat zo erg was, dat een feest niet gepast was", zegt Hollander.
Een echt besluit was toen echter nog niet gevallen. "Het nieuws was nog zo vers, we wisten nog niet wat er was gebeurd. We moesten wachten."

Hoop en vertrouwen

Het duurde lang voordat er duidelijkheid kwam uit Zweden. En met het wachten groeide de hoop. Hoe langer het duurde, hoe meer vertrouwen de organisatie in Leeuwarden kreeg dat het feest wel door kon gaan.
Als Joost echt iets had gedaan dat heel erg was, dan was dat wel snel naar buiten gekomen, zo was de gedachte. "Dan was er wel duidelijkheid geweest." De organisatie in Leeuwarden kon zich eigenlijk niet voorstellen dat Joost gediskwalificeerd zou worden.
Joost Klein in de halve finale van het Songfestival
© EBU/Eurovision, Corinne Cumming
Toen zaterdag rond het middaguur uit Zweden het bericht kwam, dat de Nederlandse vlag terug hing op de kleedkamer, zag het er naar uit dat het goed zou komen. Maar al snel daarna kwam de EBU, die het Eurovisie Songfestival organiseert, met een verklaring.
Tegen die tijd had de organisatie in Leeuwarden net als de rest van de wereld al meer dan 20 uur in onzekerheid gezeten.

Cruciale verklaring

In de verklaring meldde de EBU dat Joost Klein gediskwalificeerd was, vanwege een 'incident'. Zijn gedrag was in strijd geweest met de regels. Direct daarna meldde de AVROTROS dat het besluit 'disproportioneel' was.
Die verklaring van AVROTROS was cruciaal voor het doorgaan van het feest in Leeuwarden.
"Dat statement loog er niet om", zegt Hollander. "AVROTROS is een solide partner, die we vertrouwen in hun oordeel. Naar onze inschatting was het incident in Zweden niet zwaar genoeg om het evenement in Leeuwarden te schrappen."
Friese vlaggen bij het Songfestivalfeest in Leeuwarden
© ANP
"Wij zijn positief ingesteld", zegt Sipke Jan Bousema van de organisatie. "Wij wilden Joost steunen. Dit was zijn droom. Sommigen vinden hem misschien een vreemde vogel, maar hij is een kunstenaar, een bijzondere jongen."
En dus ging het feest gewoon door.
Bovendien zou Nikkie de Jager nog steeds de Nederlandse punten doorgeven uit Leeuwarden. En, met een leeg plein achter haar, zou dat wel een beetje een raar beeld zijn geweest.

'Een moeilijk moment'

Er is zelfs nog over gesproken om muziek te draaien, als De Jager in heel Europa in beeld zou zijn. "Europapa. Wat mij betreft had dat wel gekund", zegt Bousema.
Maar op het laatste moment trok De Jager zich terug. "Dat was een moeilijk moment." In Leeuwarden stond het plein toen al vol met mensen. Die konden niet meer worden weggestuurd.
Een vol plein en teksten van Joost Klein op de Oldehove
© ANP
Er is nog gesproken over een andere manier om de Nederlandse punten naar Malmö te krijgen. Misschien zou een ander ze kunnen presenteren. Of misschien konden ze op een bordje worden geschreven. Maar al snel besloot AVROTROS om vanuit Leeuwarden helemaal geen punten meer uit te delen.
"Toen moesten we wel even slikken", zegt Bousema. "Daar hadden we zoveel werk van gehad. Alles stond al klaar: de satellietwagens, de kabels, de camera's."
Leeuwarden zou over de hele wereld te zien zijn. "Een paar weken geleden dachten we nog dat hij het wel kon winnen. Bij de bookmakers stond hij op de derde plaats. Wij droomden al van een Songfestival in Fryslân. En nu dit."

Veerkracht

Dat er ook zonder Joost Klein en Nikkie de Jager nog duizenden mensen naar Leeuwarden kwamen, doet de organisatie goed. "Dat had ook heel anders kunnen gaan", zegt Hollander.
"Je hebt niet altijd invloed op de omstandigheden", zegt Bousema, "maar wel op hoe je daarmee omgaat."
"Ik vind het heel mooi om te zien hoe we van zo'n teleurstelling toch een feest hebben gemaakt. Dat is de veerkracht van Fryslân. Ik hoop dat de veerkracht van Joost Klein ook zo groot is."

Omrop Fryslân is ook via WhatsApp te volgen. Via ons WhatsApp-kanaal sturen we je interessante berichten en video’s uit Fryslân en blijf je op de hoogte. Abonneer je hier.