Hoe een lijst met 180.000 namen van Jack Kooistra een nazi-jager maakte
Vanaf het moment dat hij als jongetje te horen kreeg dat het oorlog was, wordt het leven van Jack Kooistra (94) beheerst door de gruwelijkheden uit de jaren 1940-'45. Op zoek naar gerechtigheid voor de slachtoffers groeide hij uit tot onverschrokken nazi-jager.
Tien jaar oud was hij toen de oorlog uitbrak. "Dat was op een vrijdag. Toen kwam er een politieagent de klas binnen en hij zei: jongens en meisjes jullie moeten naar huis, want het is oorlog", weet Kooistra zich te herinneren.
De eerste naam
Het viel hem al snel op dat de visboer, waar hij elke vrijdag kwam, niet meer te vinden was in de omgeving. "Dat was Jan Hendrik Venema uit Hardegarijp. Van hem kreeg ik altijd een moot vis. Van mijn moeder hoorde ik dat hij in militaire dienst zat. Een week later vertelde ze dat hij gesneuveld was. Toen heb ik een schrift gepakt en zijn naam daarin genoteerd."
Kijk hier naar Hunting Jack, de documentaire over Jack Kooistra:
De naam van Venema was de eerste van ruim 180.000 oorlogsslachtoffers die Kooistra in de jaren daarna zou opschrijven.
Omdat het opsporen van de daders naar zijn gevoel niet snel genoeg ging, besloot Kooistra zelf op speurtocht te gaan. "De opsporing van oorlogsmisdadigers is eigenlijk ontstaan vanuit een gevoel van wraak", vertelt hij.
De FryslânDOK 'Hunting Jack' is op zaterdag 4 mei om 15.30 uur te zien op NPO 2 en op zondag 5 mei bij Omrop Fryslân. Vanaf 17.00 uur wordt de documentaire elk uur uitgezonden.
"Justitie deed er niets mee, ging niet over tot vervolging. Terwijl men wist dat een groot aantal daders naar Zuid-Amerika was gevlucht. Toen heb ik besloten om het zelf te gaan doen."
Twee van de oorlogsmisdadigers die Kooistra kon opsporen waren Jacob Luitjens, 'de Schrik van Roden', en Herbertus Bikker, 'de Beul van Ommen'. Het lukte Kooistra om hen voor het gerecht te krijgen.
De jacht op nazi's maakte van Kooistra zelf ook een bekend persoon. Onder nazi's en neonazi's werd hij zelfs zo gehaat en gevreesd dat hij uit die kringen ook geregeld doodsbedreigingen kreeg.
De officier van justitie vroeg Kooistra zelfs om te stoppen met zijn jacht. "Maar toen heb ik gezegd: ik stop niet voor geweld", vertelt Kooistra.
Belangrijk archief
Kooistra's archief met ruim 180.000 namen van oorlogsslachtoffers heeft nog altijd een belangrijke betekenis voor familieleden van slachtoffers.
Dat is ook altijd het doel van Kooistra geweest. "Het is mijn bedoeling om deze slachtoffers voor het nageslacht vast te leggen. De generaties na mij moeten weten wat zich in de jaren 1940-1950 afgespeeld heeft."
