Wonen we over 10 jaar in huizen van hennep? Fryslân wil ermee aan de slag

© Arjen Bosselaar, Omrop Fryslân

Huizen en wegen gemaakt met hennep, vlas of andere biologische materialen: dat is volgens deskundigen het beeld van de toekomst. Om het zogeheten Biobased Bouwen te stimuleren, stelt Den Haag 200 miljoen euro beschikbaar. Hoe kan Fryslân daarvan profiteren?

Om een antwoord te vinden op die laatste vraag kwamen vertegenwoordigers van de bouwsector, politici en andere betrokken personen samen in het Biosintrum in Oosterwolde. Speciaal voor hen was daar de presentatie van de Nationale Aanpak Biobased Bouwen.

In Nieuwehorne moet de biobased revolutie beginnen

Naast de presentatie van de landelijke plannen werd een begin gemaakt met een actieplan voor het biobased bouwen in Fryslân de komende jaren. De miljoenen van het Rijk zijn onder andere bedoeld om in het hele land de productie op te zetten van bijvoorbeeld hennep, dat gebruikt kan worden als isolatiemateriaal in de bouw.

Klimaatdoelen

Het inzetten van biologische materialen in de bouw moet volgens klimaatminister Jetten helpen om de klimaatdoelen van 2030 te realiseren. "Nederland heeft jarenlang achter de klimaatdoelen aan gehobbeld. Nu is het tijd om de grote sprong te maken", zei hij eerder dit jaar.

Het oogsten van hennep © ANP

De Nederlandse ambitie is om in 2030 in dertig procent van de nieuwbouwwoningen voor dertig procent aan biobased materiaal te gebruiken. Verder moeten ook bijvoorbeeld asfalt, straatmeubilair en fietsbruggen worden biobased.

Om daar materiaal voor te leveren, zouden er in 2030 ongeveer 25 'producerende ketens' van boeren, verwerkers en bouwers moeten zijn, staat in de Nationale Aanpak.

Wat is biobased bouwen?

Biobased wil zeggen dat bouwmaterialen zijn gemaakt van organisch materiaal. Of materialen die ontstaan zijn met behulp van schimmels, planten of bacteriën die op een ecologisch verantwoorde wijze worden geoogst en gebruikt.

Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan hennep en lisdodden, maar ook aan hout en andere materialen die rechtstreeks uit de natuur komen. Het voordeel van deze biobased materialen is dat het gebruik ervan veel milieuvriendelijker is dan steen of beton en dat ze CO2 opnemen in plaats van uitstoten.

Een van de organisatoren van de bijeenkomst in Oosterwolde is Circulair Fryslân. "We lopen hier in Fryslân wel voor op de rest van Nederland", zegt programmamanager Nick Boersma. "Waar elders hier en daar hoekjes van bijvoorbeeld 25 hectare worden verbouwd met hennep of vlas, is dat in Fryslân al zo'n 600 hectare."

Eén megaton CO2 is een miljard kilo, wat gelijk staat aan de jaarlijkse uitstoot van 600.000 auto's.
Directeur Marthijs Roorda van GreenInclusive over de mogelijke besparing van 1,7 megaton CO2

Volgens Boersma is Fryslân ook een van de eerste regio's waar vraag en aanbod elkaar al vinden. Dat is belangrijk omdat dat nodig is om nieuwe ketens op te zetten. "Bovendien is het Drachtster bedrijf GreenInclusive de eerste in Nederland die een verwerkingslocatie heeft om van hennep isolatiemateriaal te maken."

1,7 megaton CO2

Marthijs Roorda is directeur van GreenInclusive. Hij zet zich al jaren in voor meer biomateriaal in de bouw. Een van de klimaatdoelen voor 2030 is om 50.000 hectare vezelgewas in ons land te hebben. Roorda rekent voor welke impact dat kan hebben: "Wanneer we 50.000 hectare vezelgewas, bijvoorbeeld vlas en hennep, verbouwen en we gebruiken dat in de bouw, kunnen we 1,7 megaton CO2 per jaar besparen."

Marthijs Roorda tussen de hennep © ANP

Een megaton is een miljard kilo, wat gelijk staat aan de jaarlijkse uitstoot van 600.000 auto's, rekent Roorda uit. "Dat is gigantisch."

Waarde creëren voor de boer

De rol van de agrarische sector moet niet worden onderschat in dit verhaal, zegt Roorda: "Ik ben helemaal niet tegen de melkveehouderij ofzo, maar voor boeren ligt er een kans bij de energietransitie. Maar dan moet je het verdienmodel voor bijvoorbeeld de teelt van hennep wel optimaliseren."

"Hennep neemt namelijk CO2 op. Wanneer we dat materiaal gebruiken in bijvoorbeeld de bouw, levert dat CO2-certificaten op", legt de ondernemer uit. "De opbrengst daarvan gaat naar de boer, die zo een mooie meevaller bij zijn bedrijf heeft naast zijn andere werkzaamheden. Boeren willen echt wel, maar ze moeten wel zekerheid hebben."