Verzakkingen verdienen 'nationale aanpak', maar minister wil eerst een advies

De Jonge stelt niet meteen geld beschikbaar voor huiseigenaren met schade, maar sluit ook niet uit dat het Rijk dat in de toekomst wel moet doen. Hij wil eerst advies afwachten van de Raad voor Leefomgeving en Infrastructuur.

Dat maakte de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening donderdag bekend in de Tweede Kamer. "Het probleem is groot en wordt alleen maar groter. Dat vraagt om een nationale aanpak."

De Jonge weet op dit moment nog niet hoe die aanpak er precies uit moet zien. "We moeten uitzoeken wie er verantwoordelijk is voor de problemen. Is dat alleen het Rijk, of zijn dat de overheden met elkaar?"

De Jong heeft de Raad voor Leefomgeving een Infrastructuur gevraagd om al in maart advies uit te brengen, zodat het nieuwe kabinet hier snel mee aan de slag kan gaan.

De bijeenkomst over de funderingsproblemen was aangevraagd door Tweede Kamerlid Henk Nijboer van de Partij van de Arbeid. Nijboer heeft zich de afgelopen maanden in het probleem verdiept en bracht toen ook een bezoek aan de flink verzakte boerderij van de familie Dekker bij Spanga in Weststellingwerf.

"Het is heel triest om te zien hoe zo'n prachtig gebouw letterlijk kapot gaat door de lage grondwaterstand. Wij proberen in de Tweede Kamer echt om een oplossing te vinden voor deze familie en voor alle families in Nederland die getroffen zijn. Het Rijk moet de regie nemen en er moet echt geld bij om samen tot een oplossing te komen."

Pieter Dekker uit Spanga woont met zijn gezin in een historische boerderij die zo ernstig verzakt is, dat het gebouw niet meer te redden is. In alle ruimtes van het gebouw zitten scheuren, en er komen regelmatig nieuwe scheuren bij.

"Het is een onveilig verklaarde boerderij. We zitten op dit moment in een traject met de gemeente om eruit te gaan dan wel te stutten. We kiezen voor tijdelijke woonunits en we zullen het voorhuis niet meer in mogen", verzucht Dekker zelf.

"Juridische poppenkast"

Vooraf gaf Dekker aan te hopen dat de Tweede Kamer de minister kan aandringen om een beslissing te nemen: "Laten we hopen dat er een regeling komt die landelijk een oplossing biedt voor mensen met deze problemen. En dat er niet eindeloos honderden miljoenen euro's verdwijnen in juridische poppenkast, zoals in Groningen."

Een nieuw advies vragen aan de Raad van de Leefomgeving voelt voor Dekker als het vooruitschuiven van de problemen. "Men wil de verantwoordelijkheid niet dragen. En als je weer onderzoeken laat doen, kun je misschien over je regeertermijn heen komen. Dan leg je de hete aardappel weer bij een ander op het bordje."

Het draait om verantwoordelijkheid

Nijboer is niet tegen een advies van de Raad voor Leefomgeving en Infrastructuur. "Het is goed om te kijken naar de oorzaken. De situatie in de Friese veenweide is anders dan de rottende palen in Dordrecht en Gouda. Maar er moet ook Rijksgeld bij. Het is niet redelijk om van mensen te verwachten dat ze alle schade zelf betalen."

Om te voorkomen dat overheden vooral naar andere overheden wijzen om te proberen zo weinig mogelijk aan de schade te betalen, stelde Nijboer voor om een Rijkscommissaris te benoemen, die onafhankelijk kan optreden.

De Jonge wil kosten verdelen

De Jonge is daar niet op tegen, maar wil eerst het advies afwachten. "Het Rijk zal de regie moeten pakken", zegt de minister. "Als je dat niet doet weet je nu al dat woningeigenaren tussen wal en schip terecht komen. Wij moeten een eenduidig antwoord kunnen geven wie er verantwoordelijk is."

De Jonge voegt er aan toe dat dit niet betekent dat het Rijk automatisch alle schade zal betalen. De minister, en ook verschillende deskundigen, denken eerder aan een 'verdeelsleutel' waarbij verschillende overheden en ook de huiseigenaren elk een deel van de schade betalen.