Janny van der Molen wilde dat het leven van Anne Franks vriendin niet werd weggegumd
Schrijfster Janny van der Molen uit De Knipe heeft de afgelopen jaren grondig gezocht naar het Joodse meisje Ilse Wagner. Ze was een vriendinnetje van Anne Frank. De zoektocht is vastgelegd in de podcast 'Weggegumd'.
Voor haar boek 'Vergeet mij niet' verdiepte Van der Molen zich in de levens van de vrienden en vriendinnen van Frank. In haar dagboek werd de naam Ilse Wagner al op de eerste bladzijden genoemd.
Van der Molen vond het daarom logisch om ook het leven van Wagner te beschrijven. Er was echter niet veel over haar te vinden.
"Ik wist wel waar ze was geboren, waar ze gewoond had en dat ze via Westerbork naar Sobibor is getransporteerd. Maar ik had te weinig informatie om er een aanvaardbare levensbeschrijving van te maken."
Ik dacht: ze is vermoord en nu laat ik haar ook nog vallen.
Het leven van Ilse Wagner is dus niet beschreven in haar boek en dat van twaalf andere vrienden en vriendinnen van Anne Frank wel. "Dat voelde niet goed", zegt van der Molen. "Ik dacht: ze is vermoord en nu laat ik haar ook nog vallen"
Zoektocht
Maar de schrijfster laat Wagner niet vallen. Met de mensen van podcastbureau Audiodroom uit Haarlem dook ze opnieuw in de archieven, zocht ze mensen op die Wagner en haar familie mogelijk hebben gekend en reisde ze de hele wereld over.
"Alle remmen gingen los. Niets was teveel. We zijn naar Hamburg geweest, naar Israël, naar Sobibor en natuurlijk ook naar Westerbork en Amsterdam. Wij zijn echt tot het uiterste gegaan en wat blijkt: er komt toch nog wat boven water."
Voor het boek heeft Van der Molen al met veel mensen gesproken en dat doet ze nu voor de podcast weer. Het is volgens haar heel belangrijk dat het boek en de podcast er zijn gekomen.
Niet uitgummen uit de geschiedenis
"Ik heb meegemaakt wat het voor mensen betekent dat er aandacht is. Want er zijn zoveel 'mensen zonder naam' omgebracht, mensen die weggegumd zijn, van wiens bestaan we niet meer afweten omdat er domweg niets bewaard bleef. Dit meisje - Ilse Wagner - staat eigenlijk symbool voor al die mensen. En ik zie het echt als onze opdracht om die verhalen te vertellen."
Een andere vriendin van Anne Frank en Ilse Wagner was Hannah Goslar. Over haar vriendschap met Anne Frank is een film gemaakt. Van der Molen en de podcastmakers van Audiodroom (Patty-Lou Middel-Leenheer en Richard Grootbod) hebben haar opgezocht in Israël.
Dat was in mei '22. Een halfjaar later is Goslar overleden. "Wij hebben nog met haar kunnen praten en waardevolle informatie gekregen", vertelt Van der Molen.
Vooraf was niet duidelijk of de zoektocht iets zou opleveren: " Het had zo kunnen zijn dat deze familie niet alleen was weggegumd in de zin van vermoord in de Holocaust, maar dat ze ook écht niet meer bestaan. Dat er gewoon niets meer is. Dat vonden we onverteerbaar, maar het is wel het lot van heel veel families geweest. "
Het is een hele intensieve tijd geweest voor Van der Molen, maar het was het waard: "Ik heb in mijn schrijverschap best wel veel mooie dingen meegemaakt, maar voor mij is deze podcast echt heel speciaal."
Buro de Vries zoekt het uit! Mooie documentaires, interessante gasten en verrassende gesprekken. Buro de Vries gaat gemoedelijk de diepte in. Met veel aandacht voor natuur, cultuur en geschiedenis. De deuren van het Bureau zijn zondag open van 11.00 tot 13.00 uur. Zondagavond om 21.00 uur wordt het programma herhaald.