Het kaatsbalmaken komt na 30 jaar langzaamaan in nieuwe handen
31 juli 2023, 10:34 • 3 minuten leestijd
Alle 150 kaatsballetjes voor de PC zijn gemaakt door Kaatsatelier Scheepvaart in Makkum. Een flinke klus, helemaal nu Jan Scheepvaart wat meer op leeftijd raakt. Maar gelukkig krijgt hij hulp van zijn opvolger.
De 72-jarige Scheepvaart was ooit aardewerkschilder. "Maar ik kwam zonder werk te zitten. Maar mijn broer maakte wel eens wat balletjes. Zo is het begonnen. Wij zijn naar het bondsbureau geweest om ons in te schrijven. Zij waren blij met ons, zodoende kreeg ik een contract." Hij mocht 1.700 ballen per jaar produceren.
In het atelier worden kaatshandschoenen, veldlijnen en proppen gemaakt, maar de werkplaats is vooral bekend vanwege de kaatsballetjes. Eerder werden de balletjes met koeienhaar opgevuld, maar tegenwoordig wordt daar alpacahaar voor gebruikt.
Wie tegenwoordig een kaatsbal nodig heeft, komt eigenlijk altijd bij Scheepvaart terecht. Met zijn vrouw Margreet fabriceert hij al jaren kaatsballen. Zij zijn de enige professionals. Dat is ook niet zo gek, want het is 'zwaar onderbetaald werk', zoals hij het zelf noemt.
De mensen denken: ach, zo'n balletje. Maar dat is al met al wel ruim een uur werk.
De tijd net voor de PC is druk. Er moeten 150 balletjes met de hand worden gemaakt. "En het andere werk is er ook nog. Je hebt allemaal merkepartijen, de Freule is er ook nog. Het is iets onbegrip. De mensen denken: ach, zo'n balletje. Maar dat is al met al wel ruim een uur werk."
Er zijn wel eens mensen langs geweest die het balletjesmaken wilden leren, maar een groot succes is het nooit geweest. "Binnen 14 dagen heb je ze nooit meer gezien."
In al die 30 jaar heeft Scheepvaart duizenden ballen gemaakt, maar nu komt toch het moment dat hij het wat rustiger aan doet. Gelukkig vindt zoon Michiel Scheepvaart de balproductie net zo mooi. "Hij zit er al bij, we hebben er een VOF van gemaakt."
Het plan is uiteindelijk dat zoon Michiel het overneemt. "Stiekem aan, dat is wel de bedoeling ja." Hij werd natuurlijk aangestoken door zijn ouders. "Als jongetje van een jaar of tien zei ik al: ik wil later ook ballen maken."
Een echt ambacht
En wat Michiel er dan zo mooi aan vindt? "Het ambacht, lekker met de handen bezig zijn. En ik ben een liefhebber van de sport. Ik heb zelf ook altijd fanatiek gekaatst. Ik ben een liefhebber van het spelletje." In 2011 pakte hij zelfs een derde prijs op de PC.
Toch is het ook voor hem geen full time job. "Ik combineer het: van maandag tot en met woensdag werk ik in de jachtzeilmakerij. De andere dagen ben ik hier."
Vader Scheepvaart is daar maar wat blij mee. "Geweldig. Ik zou ook niet meer zonder hem kunnen. Dan stop ik meteen, dan kon ik het toch niet aan. Zolang ik nog kan, ga ik nog door."
En als Jan Scheepvaart het bijltje er uiteindelijk wel bij neerlegt? "Dan moet ik zelf beulen. Maar dat doe ik met alle liefde", besluit Michiel.
