Cabaretier Erik van Muiswinkel gefascineerd door de PC: "Veel aan het kaatsen te danken"
Nog een paar dagen en dan loopt Het Sjûkelân in Franeker weer vol met duizenden enthousiaste kaatsfans. Dat zijn niet alleen Friezen: acteur, cabaretier en schrijver Erik van Muiswinkel is er dit jaar bijvoorbeeld voor de vierde keer bij.
Van Muiswinkel werd geboren in Eemnes en grootgebracht in Haarlem. Een kaatsbal, telegraaf of want had hij nog niet eerder van dichtbij bekeken. Dat veranderde na een optreden in 2017 in theater De Koornbeurs in Franeker.
Twee geiten en twee torens
De cabaretier liep 's middags voor zijn voorstelling door de stad en liep daar tegen It Sjûkelân aan. "Daar had ik natuurlijk wel eens over gehoord. Ik kende ook wel mensen die daar eens waren geweest en die vertelden daar geweldige verhalen over. Ik had in mijn achterhoofd eigenlijk altijd dat ik dat wel eens wilde meemaken", zegt Van Muiswinkel.
"Maar toen stond ik dus voor dat veldje en dat was zo ontzettend klein, er stonden zelfs twee geiten op. Het was echt helemaal niks. Alleen die twee torens die ervoor stonden waren wel imponerend," zegt hij.
Hij verwerkte de spreuk "Hier raakt de bal het hart" in zijn voorstelling van die avond. Een oud-bestuurslid van de PC vond dat zo mooi, dat hij uiteindelijk een uitnodiging kreeg voor de PC van later dat jaar.
We waren helemaal overweldigd.
Van Muiswinkel en zijn vrouw gingen graag in op die uitnodiging en waren erbij in 2017. " We waren helemaal overweldigd", weet hij nog. "We hadden het geluk dat we ook nog eens schitterend weer hadden, met een hele spannende finale. Het ging om de aller-allerlaatste bal. De allerlaatste opslag. Het was fabuleus. De spanning die daar hing. Die deed mij heel erg denken aan de laatste minuten van een cricketwedstrijd. Dat is mijn sport", vertelt de acteur.
Normaal is het voor mensen die voor het eerst bij een kaatspartij komen een hele opgave om aan het einde van de dag de regels een beetje te kennen. Van Muiswinkel en zijn vrouw vielen echter met hun neus in de boter. Ze zaten naast internationaal grensrechter Erwin Zeinstra.
"Daar was Erwin heel goed in. Dat is een hele methodische man. Dus die heeft ons ook nog helemaal door die dag gesleept", zegt Van Muiswinkel.
Een toevallige ontmoeting bracht Van Muiswinkel uiteindelijk dus naar de PC, maar het had niet veel gescheeld of hij was in zijn jeugd misschien al lid geweest van een kaatsvereniging. "Als mijn leven iets anders was gelopen, dan was ik op mijn twaalfde naar Heerenveen verhuisd", weet hij nog.
"Dan was het hele cricketen gestopt voor mij. Daar was ik toen echt dag en nacht mee bezig, toen ik twaalf was. Maar ik weet bijna zeker dat ik dan razendsnel over was gegaan op kaatsen, want het was helemaal een spel voor mij geweest."
Geen topspeler
Is er dan op het nippertje een groot talent verloren gegaan voor de kaatssport? "Een middelmatig talent. Omdat ik zoveel gevoetbald, getafeltennist en gecricket heb in mijn jeugd, tot mijn 40e zo'n beetje, weet ik vrij nauwkeurig wat ik wel kan en wat niet."
"Ik weet zeker dat ik geen topspeler was geworden. Ik had misschien aan de PC mee kunnen doen, dat is al heel wat natuurlijk. Misschien had ik dat ooit een keer gehaald," zegt Van Muiswinkel.
Het kaatsen neemt Van Muiswinkel de laatste jaren wel altijd met zich mee. In stadsschouwburg De Harmonie in Leeuwarden kreeg hij ooit een kaatsballetje van destijds directeur Arthur Oostvogel.
"Ik knijp altijd eventjes voordat ik opga, ook in het theater, in dat kaatsballetje. En ik gooi hem een paar keer tegen de muur", zegt Van Muiswinkel.
"Of ik ga met mijn pianist op drie meter afstand staan en dan gooien we het heen en weer. Daar word je heel erg wakker van, want dan moet je dus even heel goed kijken en heel goed flitsend reageren. Dat is net genoeg adrenaline dan om daarna lekker op te kunnen. Dus ik heb inmiddels veel aan het kaatsen te danken, ja", lacht hij.
Niet geschikt
Het begint zo nu en dan ook wel te kriebelen om eens een opslag à la Gert-Anne van der Bost te proberen, maar: "Ik ben fysiek tot de overtuiging gekomen dat ik dat soort dingen helemaal nooit meer moet doen. Je kan of je rug, of je knie of je teen of je heup blesseren. Je verrekt gegarandeerd iets. Ik heb dat overal om mij heen gezien, en zelf jaren geleden al meegemaakt. Daar ben ik gewoon niet meer geschikt voor."
Mooie kerel is dat. Dat hij gewoon een complete oudejaarsconference houdt midden in de zomer.
Het blijft dus bij het zijn van toeschouwer, en dat neemt Van Muiswinkel erg serieus. Hij is er woensdagochtend van het begin bij. "Die tocht op de wagen, de toespraak. Dat vond ik heel verrassend en een fantastisch iets", zegt Van Muiswinkel. Vooral naar de toespraak van voorzitter Ids Hellinga kijkt hij uit.
" Mooie kerel is dat. Dat hij gewoon een complete oudejaarsconference houdt midden in de zomer. Dat vind ik zo ontzettend grappig. Met ook geintjes erin. Daar hebben misschien wel meerdere mensen aan gewerkt. Dat is iets wat me is opgevallen. Dat vond ik heel knap", zegt hij.
Bij de partij zelf heeft hij nog geen favoriet, al vindt hij 'die twee broers', waarmee hij doelt op Taeke en Bauke Triemstra wel mooi om naar te kijken. "Die hebben vrij herkenbare koppen. Dat vind ik ook leuk. Die zijn ook zeer fanatiek, maar niet vervelend."
Een sekte
De komende dagen gebruikt Van Muiswinkel om zich nog wat in te lezen, en om aan 'Hollanders' te vertellen wat die PC nu eigenlijk is. "Alsof je naar een soort geheime sekte gaat. Alsof je je leven waagt op een terrein waar niemand weet wat je te wachten staat. Ze kijken je heel raar aan."
Toch zou het zomaar kunnen dat we volgend jaar ook Viggo Waas en Peter Heerschop op de tribune zien bij de PC. "Die zien het al wel helemaal voor zich", zegt Van Muiswinkel.
Dit jaar opent Omrop Fryslân voor de 21e keer de deuren van het PC Kafee, live uit De Bogt fen Guné in Franeker wordt het uitgezonden. Het programma staat drie dagen in het teken van mooie kaatsverhalen, grijpende columns en live muziek.
PC Kafee is er op zaterdag 29 juli en zondag 30 juli van 11.00 tot 12.00 uur en op dinsdag 2 augustus van 18.00 tot 19.00 uur. Erik van Muiswinkel verzorgt dit jaar op de dinsdag een column. De presentatie ligt in handen van Geert van Tuinen.