Betsy Polak kon haar kwetsbare kereltje niet behoeden voor de oorlog
Struikelstenen Harlingen: het verhaal van de familie Polak van Simon Stijlstraat 4 en Zoutsloot 135
De Holocaust liet ook diepe sporen na in de Joodse gemeenschap van Harlingen. Tot 4 mei gaat Omrop Fryslân bij de 16 adressen langs waar struikelstenen liggen. Vandaag het verhaal van de familie Polak aan de Simon Stijlstraat en de Zoutsloot.
In het voorjaar van 1900 trouwt Pietje de Vries met haar grote liefde, Izak Polak. Als ze een jaar later een kindje op de wereld zetten, is Izak manufacturier: hij handelt in linnen-, wollen- en katoenen stoffen.
Er volgen nog twee kinderen en in 1922 koopt Izak een herenhuis met winkel aan de Simon Stijlstraat. Hij begint een warenhuis: 'De Vlijt.' Er is van alles te koop, van truien tot dekens. Zelfs op zondag is de winkel open.
Izak overlijdt in 1930, nog maar 55 jaar oud. Zoon Nathan neemt de zaak over, moeder Pietje blijft naast de winkel wonen. Nathan trouwt met Betsy Frank, een jonge vrouw uit Groningen. Betsy is altijd bezorgd om haar zoontje met de roepnaam 'Iesje.' Hij is een teer en kwetsbaar jongetje, met zwart haar.
Later verhuist het gezin naar de Zoutsloot. Als de oorlog uitbreekt, slapen ze regelmatig bij overburen. Niet zonder reden, want een groep WA-mannen, een knokploeg van de NSB, schiet een keer dwars door hun slaapkamerraam heen.
In 1942 feliciteren kleinkinderen Pietje in de krant met haar 70e verjaardag en wenschen zij dat oma nog lang voor hen gespaard mag blijven.' Maar dat mag niet zo zijn.
Een voor een naar Sobibor
In november 1942 worden 18 Joden uit Harlingen naar Westerbork gedeporteerd, ook Betsy en Iesje. Nathan blijft achter: mogelijk om voor zijn moeder te zorgen, die in het ziekenhuis ligt. Niet voor lang, want in maart 1943 worden ook Nathan en Pietje opgepakt.
Sobibor is de eindbestemming van de familie. Pietje Polak wordt daar op 20 maart vermoord, 23 april volgen haar zoon, schoondochter en kleinzoon.
Door heel Europa liggen intussen meer dan 90.000 'struikelstenen', waarop de gegevens staan van Joodse bewoners van een adres in de oorlog. Harlingen kreeg er 45, op initiatief van vereniging Oud Harlingen en het Centraal Comité 1945. Van 17 april tot 4 mei iedere dag een verhaal, met dank aan Oud Harlingen. Op televisie is iedere dag een aflevering te zien, na Fryslân Hjoed.
