Het jaar van Jorrit Schreuder: "Onder de Russen willen wij niet leven, dan liever dood"

De geruchten werden sterker en de angst groter. Rusland viel het land uiteindelijk aan. Het veranderde het leven van de Oekraïners en ook dat van de familie Schreuder compleet.

Er was natuurlijk wel onrust, in de grensregio's van Oekraïne met Rusland. En er werd natuurlijk gesproken over de mogelijkheid van een Russische inval, maar de Oekraïners, en ook de vrouw van Jorrit, geloofden niet dat het zover zou komen. De Russen zouden het toch niet doen? Maar Jorrit Schreuder was er niet gerust op en de signalen werden steeds duidelijker. Tot er een code rood voor het hele land werd afgekondigd, door de regering.

Voor Schreuder was dat het teken dat ze weg moesten. Het zorgde voor paniekaanvallen en slapeloze nachten bij de Fries. "Als dat allemaal op Kiev afkomt, dan wil ik daar niet zijn", was zijn gedachte. Hij regelde een verzekeringskaart voor Europa en stapte mijn zijn gezin in de auto. Ze gingen naar Roemenië, waar hij werk en vrienden had.

Ze belandden tien dagen voor de inval van Rusland, in een hotel. Schreuder kon toen nog goed en vrij eenvoudig over de grens komen. Mensen die na 24 februari vluchtten, hadden veel grotere problemen. De Schreuders waren blij dat ze niet meer in het land waren, maar hadden wel grote zorgen over familie en achterblijvers. "Hoe komt het met al die mensen?"

De hulp in Roemenië was hartverwarmend, vertelt Schreuder. Mensen kwamen in erbarmelijke omstandigheden uit Oekraïne vandaan, maar ze werden geweldig opgevangen.

Na enkele weken trok het gezin verder. Onderweg kwamen ze veel Oekraïners tegen die ook op de vlucht waren. Een vreemde gewaarwording. Frankrijk was het land waar ze uiteindelijk zes maanden in vrede en rust konden leven. Op de boerderij van een zus van Schreuder.

De kinderen konden het onderwijs intussen online volgen, tot dat wegviel en ze naar een Franse school moesten. De meiden konden echter moeilijk wennen aan deze situatie. Het onderwijs was volledig anders en het gemis van vriendinnen en thuis was groot. In Kiev werd alles intussen rustiger en dus nam de familie het besluit om terug te gaan. Op 9 september waren ze weer in Kiev. "Het is mijn thuis, het is mijn basis. We hebben daar familie", zegt Schreuder.

De eerste nacht dat ze weer thuis waren, werden ze meteen weer met de oorlog geconfronteerd. Het luchtalarm ging af. "Dat was onrustig." Maar vooral in oktober ging het weer goed los met de raketaanvallen: op 10 oktober werden harde knallen gehoord. De familie besluit daarop om naar het platteland te verhuizen, waar oma woont, en waar ze de ruimte kunnen pakken om weer op adem te komen.

Na deze korte pauze volgde toch weer het besluit om naar huis in Kiev te rijden. De kinderen konden weer les op school volgen, en de situatie werd in feite een 'nieuw normaal'. In de laatste weken van 2022 was het echter weer raak: er werden veel Russische aanvallen uitgevoerd op de hoofdstad. Reden om toch weer naar het platteland te gaan.

De familie is fan plan om deze keer langer op het platteland te blijven. De kerst werd er gevierd, ook al is 'vieren' misschien niet het goede woord. De feestdagen op het platteland van Oekraïne waren een stuk soberder en verdrietiger dan normaal. Mensen in de omgeving hebben allemaal familie of vrienden die betrokken zijn bij de oorlog. Ze horen de meest verschrikkelijke details over wat de Russen in Cherson en Bachmoet doen.

"Er gebeuren verschrikkelijke dingen, en waarom eigenlijk? Het is een onzinnig gebeuren. Dat doet veel pijn." Schreuder hoopt dat het in het voorjaar of in de zomer voorbij is. Met hulp van het Westen. "Het kan nog een tijd duren, maar ik heb nog steeds de hoop dat het goedkomt."

Van onderhandelen met de Russen kan geen sprake zijn, zegt Schreuder. Er is geen Oekraïner die onder Russisch regiem wil leven, zegt hij. "Onder de Russen met alle dingen die ze hier uitvreten, willen we niet leven. Dan liever dood en eruit."