Sample Text brengt Friese rap met Gysbert Japicx als inspiratie

In het Leeuwarder poppodium Neushoorn was de presentatie. "Het was een mooi feestje met 150 man. Naast familie en vrienden waren er ook mensen die ik niet kende. Er was een jongen bij van een jaar of twaalf of dertien en die kende al mijn teksten. Er zijn dus mensen die mijn muziek draaien die ik zelf niet ken. Dat is een gek gevoel."

In 2018 schreef Zijlstra zijn eerste nummer ooit, en dat deed hij meteen in het Fries. Dat was het nummer 'Underfining', waarmee de plaat opent. "Bij Liet in 2020 hebben we het gespeeld met een band en die live-versie staat als laatste nummer op het album."

Voor het schrijven van het nummer was hij geïnspireerd geraakt door zijn vrienden van de band Jammer. "Die hadden in 2018 een album uitgebracht. Ik dacht toen: dit is zulk mooi werk, ik wil ook wat schrijven. Ik ben gek op hiphop en rap."

Om dat in het Fries te doen, was een bewuste keuze. "Ik wilde over de Friese taal zelf schrijven, daar ben ik erg mee bezig. Maar het gevoel om muziek te willen maken kwam eerst en daarna kwam het Fries. En eigenlijk heb ik vanaf het begin niets anders gedaan."

Omdat hij het Fries als examenvak op het gymnasium had gedaan, was de taal geen probleem. "Op school heb ik de grammatica geleerd en de spellingsregels. Dus hoe het eigenlijk echt moet, in gaaf-Fries. En dan merk je pas hoeveel fouten je zelf maakt."

"Ik kom uit de Zuidwesthoek en daar praten we net wat anders dan op de Klaai en in de Wâlden. Ik draaide eerder ook de volgorde van de werkwoorden om. Mijn vader verbeterde mij vaak en nu ben ik me er goed van bewust en probeer ik het zo goed mogelijk te doen."

Het mooie van rap zit voor hem in de taal. "Rap leent zich als medium heel goed om creatief met de taal te zijn, om punchlines te bedenken en rijm. En zoveel mogelijk woorden in één zin te gebruiken. Het is een hele compacte vorm van dichten, één nummer heeft vaak wel honderden woorden. Het is gewoon mooi om daarmee bezig te zijn."

Het album heet 'Gysbert', als verwijzing naar de 17de-eeuwse Friese schrijver. "Hij schreef zijn teksten ook vaak op muziek. Als hij nu had geleefd, was hij vast een Friese rapper geweest. Dus ik ben blij dat hij heeft bestaan en het Fries als geschreven taal nieuw leven heeft ingeblazen. Hij is een grote inspiratie. Ik wil niet zeggen dat ik de nieuwe Gysbert ben, maar ik vind het wel mooi om zelf ook wat bij te dragen aan het Fries. En het album heet ook zo, omdat Gysbert mijn tweede naam is. Het is een familienaam."

Pieter Zijlstra werd in Drachten geboren, maar groeide op in Koudum. Thuis en onderweg in de auto werd wel muziek gedraaid. "Maar als er rap voor was, ging het volume naar beneden."

Voor zijn nummers liet hij zich inspireren door zijn idolen, van de Amerikaanse rapper Travis Scott tot de eerste Friestalige rapper MC Remon. "Op zijn album 'Astroworld' rapt Scott over een attractiepark waar hij als kind vaak kwam. Dat was voor mij aanleiding om het nummer 'Fûgeltsjepark' te maken, over Sybrandy's Speelpark, dat voor mij jeugdsentiment is. In dat nummer gebruik ik een sample van Remon uit 2002. Via via heb ik hem gevraagd of ik dat mocht gebruiken en dat was goed. Hij wilde zelfs wel meedoen! Dat was mooi. Hij is echt een inspiratie en ik ben blij dat hij mij steunt."

Een andere held doet ook mee op het album. Op het nummer ' Bin ik Frysk ' zingt troubadour Piter Wilkens. De melodie van dat nummer is ' Wat is leafde ' dat Rients Gratama met Simmer 2000 zong.

"Die cd draaiden we altijd in de auto, net als muziek van Piter Wilkens. Hij is een levende legende, een icoon. Zijn ' It paad werom ' is een van mijn favoriete nummers. Hij heeft veel bijgedragen aan de Friese cultuur en ik doe dat nu op mijn manier."

Hij is blij dat de troubadour mee wilde doen. "Ik had hem gemaild met de vraag of hij het refrein wilde inzingen. 'Nou, dat lijkt me heel aardig', was zijn antwoord."

In de woonkamer van een vriend in Reahûs namen ze de zang op. Ik was wel een beetje 'starstruck' eerst. Hij heeft nog geholpen met de tekst, want ik had het woord 'iets' erin en dat kon beter worden veranderd in 'wat'."

De Friese taal en de Friese identiteit - als zoiets bestaat - is een rode draad op het album. "Er is veel over geschreven en dat lees ik ook allemaal. In mijn teksten neem ik geen stelling, maar ik wil de luisteraar aan het denken zetten."

Als Sample Text heeft hij al een paar keer opgetreden. "Dat was een nieuwe ervaring. Ik was wel nerveus, maar het was hartstikke leuk."

Voorlopig komen er echter geen nieuwe nummers of optredens. "Het album is eigenlijk het einde van een periode die drie jaar geleden begon tegelijk met mijn bachelor. Nu is het album er en heb ik mijn bachelor gehaald. Ik ga voor twee jaar naar Parijs om daar aan de universiteit een master diplomatie te doen. Dus ik neem nu pauze, maar wie weet, begin ik weer te schrijven. "