Koopkracht flink omlaag: deze groepen zullen in Fryslân kwetsbaar zijn

Lege portemonnee © Shutterstock.com
Huishoudens hebben dit jaar een stuk minder te besteden. De koopkracht zal landelijk met 6,8 procent afnemen, zegt het Centraal Planbureau. Ook in Fryslân is de situatie ernstig, ziet het Fries Sociaal Planbureau.
De hoofdeconoom van het CPB spreekt over de grootste naoorlogse krimp van de koopkracht tot nu toe. Het bureau voorspelt een stijging van de armoede. Het Fries Sociaal Planbureau houdt de situatie in Fryslân in de gaten. "Die is ernstig", zegt onderzoeker Dirk Postma. "Zo'n 33.000 inwoners van Fryslân leven onder de armoedegrens. Dat is ruim 1 op 20."
De koopkracht neemt sterk af
De groepen in Fryslân die het meest last krijgen van de verminderde koopkracht zijn volgens Postma de mensen die van een uitkering leven, de zogenoemde 'werkende armen' en mensen met een klein inkomen met een koopwoning.
De 'werkende armen' zijn mensen zonder vast dienstverband die als zzp'er werken of een tijdelijk of flexibel contract hebben en maar een klein inkomen te besteden hebben. "Die groepen zullen in Fryslân heel kwetsbaar zijn", zegt Postma.
Ook jongvolwassenen zonder vast dienstverband en ouderen met een klein pensioen zijn kwetsbaar. Postma denkt dat die groepen niet altijd goed bij de gemeenten bekend zijn, omdat ze geen recht op een uitkering hebben.
Dirk Postma fan it Fries Sociaal Planbureau © Omrop Fryslân, Earryt Sijens
Het Centraal Planbureau wijst de groeiende energielasten aan als belangrijke oorzaak van de dalende koopkracht. Het FSP deed eerder onderzoek naar energiearmoede in de provincie.
Postma ziet dat de situatie voor iedereen anders is. "Sommige mensen hebben een vast energiecontract, anderen niet. Ze moeten voor drie, vier keer zoveel hun energie afnemen. Dat merken ze wel in hun portemonnee."
De verwachting is dat de klap voor de huishoudens vooral volgend jaar zal komen. Het kabinet bespreekt nu hoe ze de koopkracht een impuls kunnen geven. Tegen de NOS zegt minister van Financiën Sigrid Kaag: "Het wordt hartstikke lastig om nog dit jaar iets aan de koopkracht te doen."

Zorgelijke situatie in Leeuwarden

Het aantal mensen in Leeuwarden dat in financiële problemen komt door de scherpe daling in koopkracht kan weleens verdubbelen. Dat zegt wethouder Hein Kuiken. Leeuwarden staat al jaren in de top tien van armste gemeenten in ons land. In de hoofdstad zitten nu 10.000 huishoudens op of net boven bestaansminimum.
"Het is extreem zorgelijk,", zegt wethouder Kuiken. "Voor deze gierende inflatie kwamen al hele volksstammen niet goed uit en stond de bestaanszekerheid al onder druk. Die kunnen deze dreun er niet bij hebben."
De gemeente had al te weinig middelen om mensen te helpen, maar die zijn nu niet meer voldoende. Volgens hem doet het kabinet veel te weinig om de gevolgen van de inflatie te beperken. "Ik zou het kabinet willen oproepen om niet langer te weifelen en weet dat er zich een stille ramp voltrekt. Een steeds groter wordende groep kan niet meer rondkomen." Het kabinet moet daar volgens hem op inspelen aan de inkomenskant of aan de belastingkant.
De gemeente heeft allerlei soorten hulp, zoals ontbijttassen en voedselpakketten. "En er zijn inkomensregelingen, maar die zijn niet meer voldoende."