Kitesurfers, honden en verdwaalde bootjesmensen: wadvogels krijgen amper rust
Acht plekken aan de Friese Waddenzeekust waar vogels verzamelen bij hoog water, moeten beter worden beschermd tegen verstoring. Dat staat in een nieuw rapport uit naam van de vogelbescherming. Van verdwaalde bootjesmensen tot eilandbewoners die de hond uitlaten, de waddenvogels hebben veel te lijden van mensen in hun rustgebieden.
In totaal zijn er 52 plekken waar vogels op het Wad naartoe gaan met hoog water. Die worden hoogwatervluchtplekken genoemd.
Omdat de vogels niet veel andere opties hebben bij dat hoge water, is het belangrijk om ze daar met rust te laten. Er zijn vijftien plekken waar dat minder goed lukt.
Van de acht Friese locaties heeft die van De Westhoek de afgelopen tijd geregeld de publiciteit gehaald, omdat het een belangrijke locatie is, maar waar de verstoring ook zeer groot is.
De Westhoek, Swarte Haan en Wierum
Mogelijke oplossingen variëren van een verbod om in de kwelder te komen bij hoog water, tot en met informatieborden en het maken van een compensatiegebied aan de binnenkant van de dijk.
Plannen om bij De Westhoek een fietspad mogelijk te maken aan de buitenkant van de dijk zijn volgens de onderzoekers geen goed idee. Bij Swarte Haan speelt een vergelijkbaar probleem.
De onderzoekers zien ook een prioriteit voor de aanpak van de kwelder van Wierum, omdat er potentieel veel vogels gebruik van kunnen maken. Die doen dat nu niet door de drukte.
Als mogelijke oplossing wordt een uitbereiding van de kwelder voorgesteld, want op dit moment wordt die juist telkens kleiner. Maar een uitbereiding kan ook meer verstoring opleveren.
Daarom zou die uitbereiding gecombineerd moeten worden met de aanleg van een dijk bij Kromme Horne. Deze beschermt dan de kwelder. De toegang tot de kwelder wordt dan beperkt tot een uitkijkpunt en een steiger.
Amelander gebieden
Ook aan de andere kant van de Waddenzee op Ameland zijn er vier hoogwatervluchtplekken waar de vogels wel wat meer hulp kunnen gebruiken. Dat zijn het Groene Strand, de Feugelpôlle en het Neerlandsreid-Zoute Weide en de polder Oost tussen Nes, Buren en de Kooiplaats.
Het Groene Strand is in beheer bij Rijkswaterstaat. Daar wordt wel gewerkt met borden, maar er is geen handhaving. Hier hebben niet alleen rustende vogels, maar ook broedvogels last van verstoring. Er zijn plannen voor een pad om de mensen zonder teveel verstoring door het gebied te leiden, maar dat pad ligt er nog niet.
De Feugelpôlle op Ameland is een beschermd broedgebied, maar de hoogwater functie is niet beschermd. Er is niet veel draagvlak voor borden die mensen waarschuwen dat ze een rustplek betreden. Eilanders hebben borden voorheen weggehaald, zo schrijven de onderzoekers.
De Polder Oost bestaat uit weilanden in particulier eigendom en is zeer belangrijk voor onder andere de rode grutte en goudplevieren. De verstoring komt met name door agrarisch werk. Een oplossing zou zijn om de percelen aan te kopen, in het kader van Aanvalsplan Grutto.
Op het Neerlandsreid-Zoute Weide zijn het met name fietsers en mountainbikers die de boel verstoren. De problemen in de Neerlands-Zoute Weide zou je kunnen oplossen met verbodsborden, maar ook met informatieborden over het belang van het gebied voor de vogels. Daar hoort ook handhaving bij. Het gebied is in gemeenschappelijk eigendom van de Amelander boeren. Het gebied heeft ook te lijden van afslag, doordat de slinken steeds groter worden.
Engelsmanplaat en It Rif
Dan Engelsmanplaat en It Rif. Beide zijn platen in de Waddenzee tussen Schiermonnikoog en Ameland. Ze zijn ook belangrijk als broedplek. It Rif is een groot gedeelte van het jaar afgesloten voor publiek. Bijvoorbeeld rond hoogtij, of in de broedperiode.
Als er broedvogels zitten, kan Engelsmanplaat ook afgesloten worden. De functie als hoogwatervluchtplek is echter niet apart beschermd. Het kan er druk zijn met wadlopers, mensen van rondvaartboten, en mensen die een schip huren maar niet precies weten hoe het Wad werkt. Met name (kite) surfers van de vaste wal zorgen voor zeer veel verstoring.
Een oplossing zou zijn om de strengere regels van It Rif ook te laten gelden op Engelsmanplaat, en meer mensen te verwijzen naar de Westpunt van Schiermonnikoog.
Vlieland
Op Vlieland hebben de vogels het moeilijk van Lange Paal tot het Westerseveld, langs de Waddenzeekust. Dit komt door wandelaars, maar ook door dorpsbewoners die hun honden daar uitlaten.
Het helemaal afsluiten van het Westerseveld zal veel weerstand opleveren, maar mogelijk kan het aantal mensen wel worden beperkt na een herinrichting die gelijk opgaat met de dijkversterking. Ook de informatievoorziening kan worden verbeterd.
