Fries in Lviv hoort raket op 3 kilometer neerstorten: "Wel heel dichtbij nu"
Hoewel de bombardementen nog niet aan de orde van de dag zijn, merkt Willem Nammensma dat je nergens veilig bent. Dinsdag viel een raket op zo'n drie kilometer afstand.
De westelijke stad Lviv bleef lang vrij van aanvallen vanuit de lucht, maar sinds de laatste anderhalve maand vallen er regelmatig raketten. "Die waren met name gericht op cruciale infrastructuur", legt Nammensma uit. "De afgelopen week was het eigenlijk r ustig, er waren ook niet veel luchtalarmen."
Klappen
Maar dinsdag was dat ineens anders. "Toen kwamen toch een aantal raketten hier langs. Ik hoorde de klappen. De rook kwam omhoog. Dan schrik je toch en weet je hoe gevaarlijk het is om in dit land te zijn. Ik denk dat het hemelsbreed zo'n drie kilometer bij ons vandaan was, zo is mijn inschatting."
Nammensma ging de schuilkelder in, want de dreiging was nog niet direct voorbij.
Er is niet een garantie dat raketten op de 'goede' plekken neerkomen.
Eerder was het meer aan de andere kant van de stad. "Het is wel heel dichtbij nu. Ze proberen militaire doelen en brandstofdepots te raken. Dat lukt ook vaak. Maar er is ook een raket verkeerd neergekomen, op een bandenwisselstation. Daar zijn burgerslachtoffers bij gevallen. Er is niet een garantie dat raketten op de 'goede' plekken neerkomen."
Met name de steden en het spoornetwerk lopen gevaar, denkt Nammensma. Er ontstaan langzamerhand ook problemen op het gebied van brandstof.
Lange rijen voor tankstations
"Anderhalve week geleden ben ik uit Oekraïne vertrokken, even naar Nederland. Toen waren er nog geen wachtrijen bij de pomp. Je kon gewoon tanken, als was het gelimiteerd. Nu staan er wel echt grote rijen voor de tankstations."
Sommige pompstations zijn echt leeg, daar valt niets meer te tanken. "Bij de anderen staan rijen van 600 meter, dan moet je wel een uur of twee in de rij staan."
Het bedrijf waar Nammensma voor werkt, heeft er nog niet al te veel last van. "Dat gaat gelukkig op een andere manier. Het landbouwvervoer heeft voorrang. Dus wij krijgen nog genoeg diesel aangeleverd. Benzine is een groter probleem, maar daar rijden onze trekkers ook niet op. De meeste wagens rijden hier op diesel."
"Ik hoorde wat klappen, toen kwam de rook omhoog"
Zelf is hij daar niet al te veel mee bezig, omdat het landbouwbedrijf waar hij voor werkt in Oekraïne bezig is om een oude zetmeelfabriek weer aan het werk te zetten.
"Die zetmeelfabriek is in 2012 gebouwd, ook met het ook op export naar Azië toe. Het heeft zo'n beetje tot 2017 gedraaid, daarna heeft het vijf jaar stilgestaan. De markt voor andere aardappelen was veel gunstiger, dus dan heeft het geen zin om een duur product te verwerken tot een marginaal product als zetmeel." Daarom stond de fabriek in ruststand, vertelt Nammensma.
Maar op dit moment zijn er nog veel aardappelen. "De enige manier om die nog voor juli-augustus te verwerken, is het zetmeel. In de week voor de oorlog is al besloten om de fabriek gereed te maken voor als het nodig is. Dat is een goede beslissing geweest. We hopen rond 25 mei de fabriek op te starten."
Dag op dag
Nammensma bekijkt de situatie dag op dag. "We moeten maar zien hoe het loopt. Ik blijf wel in Lviv. Even snel een plek in het dorp zoeken is ook niet zo eenvoudig. En uiteindelijk ben je eigenlijk nergens veilig. Om het vol te houden wil je ook je eigen plek hebben, waar je tot rust kunt komen."