Herdenkingen in Fryslân: veel aandacht voor Oekraïne, 'onze eigen geschiedenis'
Overal in Fryslân waren woensdag herdenkingen. Er werd niet alleen stilgestaan bij de mensen die in de Tweede Wereldoorlog omkwamen, er was ook aandacht voor de oorlog in Oekraïne.
"Weer houdt een oorlog de wereld in zijn greep," zei burgemeester Sybrand Buma van Leeuwarden op de provinciale dodenherdenking in de Prinsentuin. "Misschien waren vrijheid en vrede in onze hoofden stiekem toch iets te vanzelfsprekend geworden."
Volgens Buma laten de vluchtelingen zien wat het betekent als vrijheid verdwijnt en plaats maakt voor oorlog.
De provinciale dodenherdenking in Leeuwarden:
"We staan hier vandaag samen rondom ons Friese oorlogsmonument. We doen dat samen met Oekraïners, Syriërs, Afghanen en andere vluchtelingen die in onze provincie veiligheid hebben gevonden. Zij herdenken met ons."
Onze landgenoten die de oorlog meemaakten, zijn er tot de dag van vandaag nog mee bezig, zei Buma. "Tachtig jaar later. Bedenk wat dat betekent voor de Oekraïense kinderen van nu in Charkov en Marioepol. Ook zij zullen de rest van hun leven met deze oorlogen bezig zijn."
Burgemeester Sybrand Buma na afloop van de herdenking
Een oorlog houdt nog niet meteen op als het wapengekletter voorbij is, geeft hij aan. "Vrijheid moeten we verdedigen voor elkaar."
Burgemeester Fred Veenstra sluit zich daar in zijn toespraak bij aan. "In ons land leven we in vrijheid, hoe broos die nu ook is, en we voelen ons nu verbonden met de Oekraïners. Ik sprak een aantal van hen. Die verhalen kwamen bij mij binnen."
De beelden uit het Oosten van Europa doen hem aan de Tweede Wereldoorlog denken. "Ze komen deze weken bij elkaar. Oorlog en vrede zijn plotseling weer heel belangrijke thema's."
In de gemeente Heerenveen wees burgemeester Tjeerd van der Zwan er op dat er steeds minder getuigen zijn die uit eigen ervaring kunnen vertellen over de Tweede Wereldoorlog.
Maar de verhalen van Oekraïne zijn er wel. "De verhalen van de kinderen lijken soms op verhalen die kinderen hier in de oorlog meemaakten. Gescheiden van hun ouders, haastig in veiligheid gebracht bij wildvreemden."
Een impressie van de dodenherdenking in Harlingen:
Van der Zwan hoopt dat een ding niet gebeurt: "Het ergste wat ons nu kan overkomen is dat we na een tijd wat onverschillig worden. Dat we, door de vele beelden die we zien, door de dagelijkse confrontatie met geweld en onderdrukking, immuun raken voor menselijk oorlogsleed."
Burgemeester Johannes Kramer van Noardeast-Fryslân vindt ook dat het conflict 'ons niet koud moet en mag laten.' "Men zou die realiteit willen ontkennen. Om maar snel over iets anders te beginnen. En weg te kijken. En zeggen: het boeit me niet."
Maar dat zou volgens Kramer verkeerd zijn. "Wij zullen onze eigen geschiedenis onder ogen moeten komen en doorvertalen naar vandaag de dag. We moeten ook nu opkomen voor recht en vrijheid."
