De zorg loopt op het tandvlees: ziekenhuizen worstelen met personeelstekort
Zorgmedewerkers lopen steeds meer op het tandvlees. Dat blijkt uit een onderzoek van vakbond FNV onder 12.000 leden in de zorg. Maar ook in ziekenhuis Tjongerschans in Heerenveen wordt het pijnlijk duidelijk. Met name op drukke momenten kan de zorg in de knel komen.
Bij Tjongerschans zoeken ze creatief naar oplossingen:
Het ziekteverzuim in de zorg was de afgelopen 18 jaar niet zo hoog als nu: het ligt gemiddeld op 6,5 procent dit jaar. Toch zegt zo'n getal nog niet zoveel, legt woordvoerder Daan van den Broek van ziekenhuis Tjongerschans uit.
Op piekmomenten kan het ziekteverzuim oplopen tot 10 of 15 procent. Dan vallen er echt gaten in de roosters.
"Wat eigenlijk interessanter is zijn de pieken die in het ziekteverzuim kunnen optreden. Op een afdeling is niet continu 6,5 procent ziekteverzuim, maar het fluctueert. Op piekmomenten kan het ziekteverzuim oplopen tot 10 of 15 procent. Dan vallen er echt gaten in de roosters en dat heeft impact op de zorg", zegt Van den Broek.
In een situatie met 100 verpleegkundigen zouden 15 mensen thuis zitten. "Dan vallen er twee diensten uit en dat houdt in dat er één of twee patiënten niet verzorgd kunnen worden."
Corona-uitval
Dat het ziekteverzuim hoog ligt, komt volgen Tjongerschans echt door de coronapandemie. "Sommige mensen zijn moe, anderen krijgen zelf corona. Ook al is men gevaccineerd en voelt men zich niet ziek, men kan niet komen werken. De rek is er op een gegeven moment gewoon uit."
De coronacrisis is een vergrootglas en legt bloot wat de problemen nu zijn. De zorg in deze hoedanigheid is heel erg kwetsbaar.
Karim Skalli van FNV Zorg & Welzijn ziet het zo: "De coronacrisis is een vergrootglas en legt bloot wat de problemen nu zijn. De zorg in deze hoedanigheid is heel erg kwetsbaar. Er zijn te weinig mensen en er is onvoldoende geld om mensen te krijgen en te houden."
Tjongerschans doet er alles aan om schade te voorkomen. Van den Broek: "Ziekenhuizen werken met flexibele schillen en er wordt gekeken naar het op elkaar afstemmen van piekmomenten. We kunnen ook personeel op andere plekken inzetten."
Bij een ziekteverzuim van 5 procent is zoiets nog goed te doen. "Maar als het hoger komt te liggen, dan wordt het moeilijker."
Daan van den Broek (Tjongerschans) en Karim Skalli (FNV Zorg & Welzijn)
Daarbij komt ook nog eens dat de uitstroom hoog is en dat het behouden van nieuw personeel lastig is. "Dan moeten mensen extra diensten werken. Dat is een grote uitdaging, dat houd je maar beperkt vol. Het is een zichzelf versterkende ontwikkeling."
Instroom van nieuwe verpleegkundigen
In Tjongerschans worden ieder jaar zo'n 160 verpleegkundigen opgeleid. "Op een bestand van zo'n 900 verpleegkundigen houdt dat in dat zo'n één op de zes een verpleegkundige in opleiding is. Als 24 uur gedekt wordt door drie diensten, dan is dat dus ook al één op de drie. Dat is wel echt het maximum."
Als er meer moeten worden opgeleid, dan zou de capaciteit ook groter moeten. "Je kunt denken aan het aantrekken van mensen die net de zorg hebben verlaten hebben, maar die wel open staan voor een baan in het opleiden." Maar het blijft een lastige kwestie.
Jonge verpleegkundigen haken vroeg af
Waar jonge verpleegkundigen eigenlijk zouden moeten zorgen voor instroom, ziet FNV met het onderzoek dat er in de praktijk veel nieuwe zorgwerkers stoppen. Skalli: "In de gehandicaptenzorg komen bijvoorbeeld 36.000 mensen per jaar bij, maar stromen 32.000 ook weer uit. Van de uitstromers is maar liefst 62,5 procent onder de 40 jaar. Dat doet wat met de toekomstbestendigheid van de sector. Dit geldt eigenlijk voor alle zorgbranches."
FNV hoopt dat politiek en werkgevers actie ondernemen. Dan gaat het ook over salaris. "Mensen in de zorg verdienen tot negen procent minder dan in de private sector. Dat moet gelijkgetrokken worden."
