Nieuw boek over dagvlinders in Fryslân: een verhaal van winnaars en verliezers
Hoe ging het de afgelopen tien jaar met de dagvlinders in onze provincie? Dat is de hoofdvraag van het boek Dagvlinders in Fryslân, veranderingen vastgelegd, dat geschreven is door Vlinderwerkgroep Friesland. Voorzitter Siep Sinnema overhandigt dinsdag het eerste exemplaar aan de directeur van It Fryske Gea. Er worden soorten in besproken met prachtige namen oranjetipje en het landkaartje.
Het is een boek van ongeveer 200 pagina's geworden, waarin de periode 2010-2020 met de periode 1990-2000 wordt vergeleken. "Er zijn heel grote verschillen", zegt voorzitter Sinnema. "Dat hadden wij ook al verwacht toen wij begonnen." Het boek is een vervolg op een uitgave uit 2000. In de nieuwe editie wordt de vergelijking gelegd met de eerdere uitgave, zodat de verschillen goed duidelijk worden.
Kaartjes
Alle dagvlindersoorten in Fryslân worden besproken. Daarvoor is de provincie verdeeld in zo'n 4.000 hokjes van een vierkante kilometer, om te kijken welke vlinders daar voorkomen. "Als ergens een vlinder voorkomt, komt er een stip in dat hokje. Daar hebben wij kaartjes van gemaakt en als je de kaartjes van die verschillende periodes naast elkaar ziet in ons boek, dan zie je bij veel soorten verschillen."
Sinnema: "Sommige soorten hebben het beter gedaan, zoals de koninginnenpage of de grote weerschijnvlinder. Door klimaatopwarming schuift hun leefgebied wat naar het noorden toe, omdat daar betere leefomstandigheden zijn.
Maar lang niet alle vlinders doen het goed. "Voor de meeste vlindersoorten - er worden zo'n 55 beschreven in ons boek - geldt helaas dat ze zijn achteruitgegaan. Voor sommige is dat dramatisch, die zijn zelfs compleet verdwenen", legt Sinnema uit. Daar zijn volgens hem meerdere verklaringen voor. "In het boek beschrijven wij die per soort, want dat is bij iedere soort anders."
Droogte
Toch zijn er wel algemene verklaringen te geven. "We noemden klimaatverandering al. Wat ook belangrijk is, is verdroging van het landschap en de planten waar vlinders op leven. Tot slot is er natuurlijk het probleem van de stikstofdepositie. Sommige soorten leven op heel specifieke planten, die vaak kwetsbaar zijn en in de verdrukking komen."
Al met al is het boek een enorme klus voor de vlinderwerkgroep, die sinds 1985 bestaat en zo'n honderd leden heeft. Het eerste exemplaar van het boek wordt dinsdag overhandigd aan de directeur van It Fryske Gea.
Siep Sinnema van Vlinderwerkgroep Fryslân