Archief van Pyt Kramer over Saterfries online te raadplegen
Pyt Kramer uit Mildam helpt de Saterfriezen in Duitsland met het toegankelijker maken van hun taal. Kramer is al jaren in de ban van het Saterfries. Hij is ook ereburger van Saterland, waar nog maar een paar honderd mensen 'Seeltersk' spreken. Alle werken van Kramer over de taal staan nu op de website seeltersk.de.
Het Saterfries is een andere Friese taal, vertelt Kramer. Er zijn grote verschillen, maar ook woorden waar je je als Westerlauwersfries wel wat bij kan voorstellen. Als voorbeeld noemt hij een paar woorden: 'turf' is eed, 'sizze' is kweede, 'tongerje' is grommelje en 'wjerlocht' is lai.
Kramer kwam voor het eerst in Saterland samen met wijlen Sikke Doting. De mannen hadden toen al interesse in het Noord-Fries, ook in Duitsland.
"Dus wij op de fiets naar Saterland. En we konden bijna geen Duits. De mensen daar zijn oh zo gastvrij en ze hebben gevoel voor humor." Kramer begon met het vastleggen van het Saterfries met vertalingen in het Westerlauwers Fries - zeg maar: ons Fries - om het toegankelijker te maken en te bewaren voor het nageslacht.
Taalkundige Henk Wolf, die nu ook in Saterland werkt, heeft ervoor gezorgd dat Kramers woordlijsten, grammatica en kortgezegd al zijn praktische documenten, gedigitaliseerd zijn en nu online staan.
Tegenwoordig wordt dan niet veel Saterfries meer gesp[roken, maar de taalhouding is ook wel eens negatiever geweest. "In de jaren '80 zeiden ze op school dat mensen geen Saterfries meer tegen hun kinderen moesten praten. Er is nu zoveel veranderd. Er zijn nu mensen die lesgeven in het Saters en er is wel interesse voor de taal."
Kramer vindt het mooi dat hij ook weer mensen kan inspireren. En "als mensen er enthousiast voor zijn, ben ik enthousiast met ze. Zo moet je leven."
Pyt Kramer over het Saterfries
