Wol bouwe wolle, mar net kinne: wêrom’t de wenningbou yn Fryslân fêstrint

Der is allinnich in grut ferskil yn it ferlet oan wenten en wat der boud wurde kin. In foarbyld is te finen yn Koudum. Dêr meie 70 huzen boud wurde, mar der bart neat: te min hûs foar te folle jild is de klacht.

"Der moat folle mear boud wurde nei ferlet", seit Berber Dedden, manager Klant & Markt fan Friso Bouwgroep. "Lústerje mear nei wat ynwenners fan in doarp of mienskip wolle en pas de bou dêr op oan."

Ien fan de efterlizzende oarsaken is, sa seit Dedden, de saneamde 30/40/30-regeling. Dy hâldt yn dat 30 prosint sosjale wenningbou wêze moat, 40 prosint betelbere keaphuzen en 30 prosint foar de frije sektor.

Op papier soarget dat foar balâns, mar by lytse projekten wurket it net, seit Dedden: "Ast dat dochst op bygelyks in projekt fan 10 wenningen is it net helber. Lit it gean en sjoch nei it ferlet dat der is. Gean om tafel mei ynwenners en doarpsbelang."

Boubedriuwen rinne ek oan tsjin lange prosedueres en ferskillen yn gemeentlike regels. Troch beheinde kapasiteit by gemeenten duorret it geregeld lang foar't plannen rûn binne en útfierd wurde kinne.

En wat yn de iene gemeente goedkard wurdt, kin yn de oare ôfkard wurde om't de uterlike easken oars binne.

"We rinne somtiden tsjin in muorre op. It kin in stik makliker", seit Dedden.

Michel Rietman, wethâlder yn de gemeente Súdwest-Fryslân en ferantwurdlik foar wenningbou, begrypt it punt fan Dedden goed. Mar, seit hy: regels binne der net om 'e nocht.

"Je moet wel de balans houden, want uit onderzoek blijkt dat ook in kleinere kernen de behoefte er wel degelijk is."

Rietman erkent dat prosedueres somtiden makliker kinne. "Als een ontwerp in één gemeente is goedgekeurd moet je in een andere niet alles opnieuw hoeven te doorlopen."

Rietman sjocht in oare oplossing: as gemeente sels de rezjy pakke. "We doen aan actief grondbeleid. Dan kopen we een stuk grond en gaan daar zelf mee aan de slag om het betaalbaar te houden."

Dat wurket oer it gehiel sjoen goed. Yn Súdwest ha se yn it kolleezjeprogramma ôfpraat om tûzen huzen te bouwen yn fjouwer jier. It waarden der neffens Rietman mear, 1100.

Yn Koudum slagget it allinnich net. De gemeente nimt de rezjy dêr no wer yn hannen. De skeppe moat de grûn yn fynt Rietman.

De oplossing sit neffens Dedden yn it bondeljen fan lytse projekten. Dy kinne dan yn teory as ien grutte sjoen wurde en dan kin de 30/40/30 regeling oer it gehiel tapast wurde.

Friso Bouwgroep docht dat op dit stuit ûnder oaren op It Hearrenfean yn de wyk Skoatterwâld. It kriget dêr de foarm fan in hofke. Foar wenningkorporaasje WoonFriesland komme der 42 huzen.

Op it each in lyts projekt, mar it is in ûnderdiel fan in grut nijbouprojekt mei sa'n 200 wenningen dy't boud wurde foar de korporaasje. Dat wurdt dien yn ferskate doarpen troch de provinsje hinne.

Dedden: "It kin hiel maklik en der is ek in soad mooglik. Wenningen wurde foar in grut part klearmakke yn de fabryk en kinne sa delset wurde. As we witte wêr en wannear't we bouwe moatte, kinne wy dat rap realisearje."

Rietman sjocht in oare needsaaklike stap: mear ynnovaasje yn de bousektor.

"In een dorp is de plek belangrijk. Als je daar een huis wil bouwen ben je volgens de nieuwe standaard zo'n 4 ton kwijt. Dat kan een jongere niet betalen. Bouw dan modulair."

Rietman bedoelt dat der earst in basishûs boud wurdt dat troch de tiid hinne útwreide wurde. "De bouwsector is op dit gebied nog behoorlijk conservatief."