Verhaal Friese Indiëganger na 72 jaar boven tafel

Jarenlang kon er in de familie niet over worden gesproken, de dood van Gerrit Vis uit De Knipe was gewoon te pijnlijk. De 21-jarige dienstplichtige was omgekomen in Nederlands-Indië. Het orgel waar hij thuis altijd op speelde mocht niet meer worden aangeraakt. Zijn verhaal verdween. Totdat achternicht Annette van der Meer begin dit jaar op onderzoek uitging.
Ferhaal Fryske Yndjegonger nei 72 jier einliks boppe tafel
Het balletje begon voor Van der Meer te rollen toen begin dit jaar een voormalige legerkompaan van Gerrit Vis op Facebook een oproep deed. Hij wilde graag in contact komen met de nabestaanden van Vis en vertellen over de tijd in Indië. Die oproep kwam via-via bij Van der Meer. Met hulp van andere familieleden heeft ze toen stap voor stap het verhaal van Vis geconstrueerd.

Guerrillastrijd

"Hij ging in 1947 richting Nederlands-Indië. Hij moest wel, want hij had dienstplicht", vertelt Van der Meer. In november van dat jaar stapte hij op de boot naar de Indische havenstad Tandjong-Priok. Vis werd ingedeeld bij een mortierpeloton en belandde in een guerrillastrijd tegen de onafhankelijkheidsstrijders. Na ruim een jaar ging het mis.
"Hij zat met drie anderen in een pantserwagen die geraakt werd door een trekbom. De pantserwagen stortte daarna naar beneden in een ravijn. De drie anderen waren op slag dood, maar Gerrit leefde nog. Hij is eruit gehaald en overgebracht naar het noodhospitaal. Daar overleed hij later."
Annette van der Meer bij het monument voor Gerrit Vis © Omrop Fryslân, Wytse Vellinga
Vis werd begraven op een tijdelijke begraafplaats in Blora. Niemand van de familie was erbij. Het was te duur om naar Indië te reizen. Ook later, toen hij opnieuw werd begraven op het ereveld Kembang Kuning op Surabaya, was er niemand bij.
Hun verhalen moeten worden verteld.
Annette van der Meer over Nederlanders die hebben gediend in Indië
Na 1948 werd er niet meer over gesproken. Het was te pijnlijk, zegt Van der Meer. Maar nu, 72 jaar later, vond ze het toch tijd om erin te duiken. "Ik vind dat hij dat heeft verdiend. En ook de andere Nederlanders die hebben gediend in Nederlands-Indië. Hun verhalen moeten worden verteld."
Ze maakte een Facebookpagina aan voor de familie van Gerrit Vis, waar nu de foto's en verhalen zijn geplaatst die in het onderzoek aan het licht kwamen. En ze wil het misschien nog in een boekje laten verwerken. Komende zaterdag krijgt postuum het Ereteken voor Orde en Vrede.
Gerrit Vis (in het midden bij de mortier) in Nederlands-Indië © Familie Gerrit Vis