De dag van de Brexit: hoe komt het met de Friese 'fish and chips'?

Het kan bijna niemand zijn ontgaan: vrijdag om twaalf uur Europese tijd stapt het Verenigd Koninkrijk definitief uit de Europese Unie. Die stap heeft mogelijk grote economische gevolgen voor tal van Friese bedrijven. Dit kalenderjaar verandert er nog niet zoveel, maar het is nog maar de vraag of er volgend jaar nog vrij handel kan worden gedreven met het Verenigd Koninkrijk. Wat betekent het voor de 'fish and chips', oftewel de handel in vis en aardappelen?
Fish and chips
Engeland is natuurlijk het land van deze bekende afhaalmaaltijd: de 'fish and chips,' gefrituurde vis met dikke patat. Wat betekent de Brexit voor de ingrediënten?

Verliezen onze vissers hun water?

De Engelse vissers willen geen Nederlanders, Fransen en Denen meer op hun deel van de Noordzee. Hier moet dit kalenderjaar stevig over worden onderhandeld. In het ergste geval verliezen onze vissers een belangrijk deel van hun viswater.
Maar de Engelse visindustrie heeft dan wel een serieus probleem, want de Engelse visfabrieken exporteren zelf veel naar het vasteland, ook naar Nederland. Bovendien is de Engelse visvloot veel te klein om het eigen land van vis te voorzien. Je zou zeggen: alle partijen hebben belang bij een verstandig compromis, maar dat ligt er nog lang niet.
Verslaggever Onno Falkena legt uit wat de gevolgen van de Brexit kunnen zijn

Hoe komt het met de aardappelen van Het Bildt?

Veel aardappels uit Nederland gaan naar Engeland en Schotland, ook pootaardappelen. Het is voor Friese akkerbouwers van belang dat de handel met het Verenigd Koninkrijk kan doorgaan, vindt Teun de Jong van de Nederlandse Akkerbouw Vakbond. "Wij hebben nu een flinke export naar het Verenigd Koninkrijk, dat is niet zelfvoorzienend. Wij zijn het wel gewend om te exporteren naar landen buiten de Europese Unie, maar het betekent wel dat je te maken krijgt met hindernissen. En die kosten ons geld", geeft hij aan.
© Omrop Fryslân
En dat niet alleen. "Wat ook een punt is, is het erkennen van andere standaarden op het gebied van plantgezondheid. Maar ook rassen. Dat is moeilijker als je dat met ieder land apart moet afspreken dan wanneer dat in één Europese regel zit. Het Bildt is het centrum van de aardappelwereld, vinden wij altijd. Zij verbouwen zelf ook, maar zijn zijn ook erg actief op het gebied van moderne rasveredeling, dus zij moeten ook gebruik maken van moderne rassen die wij hier hebben veredeld om bodemziekten te beperken." legt De Jong uit.
In zijn functie als voorzitter van de Nederlandse Akkerbouw Vakbond is Teun de Jong ook in Engeland geweest. "De Engelse boeren denken dat het een voordeel is omdat Engeland netto importerend is voor veel gewassen. Maar in de tijd van het lid worden van de Europese Unie hebben zij er voordeel van gehad, maar dat raken ze kwijt. In Engeland denkt men nog altijd dat Britain 'the waves rulet'. Dat oude sentiment maakt ook dat het Verenigd Koninkrijk er nu uit stapt."