Ingrijpende werkzaamheden moeten De Deelen redden: "Als we meer vogels tellen, zijn we helemaal happy"
Als er nu niet wordt ingegrepen, is natuurgebied De Deelen bij Tjalleberd straks een groot meer. En hoe mooi boswachter Bennie Henstra een meer ook vindt, het hoort niet in het laagveenmoerasgebied.
"Het is A: een cultuurhistorisch landschap", vertelt hij. "En B: veel planten en dieren zijn afhankelijk van die land-waterovergangen. Het mozaïek."
Spûns
Gezonde veengebieden, zoals De Deelen, slaan grote hoeveelheden koolstof op en functioneren als een spons die water vasthoudt. Dat helpt bij overstromingspreventie, het tegengaan van klimaatverandering en het tegengaan van droogte.
Met een bootje vaart Henstra naar de 'legakkers', die wat dieper in het gebied liggen. Deze langwerpige eilandjes - die vroeger werden gebruikt om veen op te drogen - waren er eerder volop, maar de eersten zijn inmiddels weg.
Door waterslag zijn ze geleidelijk verdwenen. Dat wil Henstra bij de andere eilandjes voorkomen.
Palen de oplossing
Dat proberen ze met een rij palen, zo'n 5 meter voor het eiland. Vanuit het bootje vertelt Henstra hoe effectief dat is. "De wind waait nu behoorlijk stevig richting die legakker. We staan hier nu voor de palenrij, nu je ziet direct wat het doet in het water."
Aan de windkant van de palen is waterslag, maar in het stukje tussen de palen en het eilandje is het water bijna stil. De waterslag komt niet tegen het stuk land.
Dat is niet de enige ingrijpende verandering om de legakker te redden. Bijna alle bomen zijn gerooid. Het leek wel een bos op die kleine legakkers. Elzen, wilgen, eiken, ze zijn allemaal verwijderd.
"Die bomen worden op een gegeven moment zo groot. Als het dan een keer flink waait, dan trekt hij met zijn wortelkluit die hele legakker omver en dan ben je alsnog je legakker kwijt."
Met het weghalen van de bomen, vallen de bladeren ook niet meer op de grond, waardoor het riet ruimte heeft om te groeien.
Maar het werk om de 'legakkers' te redden is niet eenvoudig. De plek waar nu wordt gewerkt, is lastig te bereiken. Al het gereedschap moet meerdere keren worden overgeladen om uiteindelijk op een pont in het noordwestelijke stuk van het natuurgebied te komen.
"Er zijn ook een aantal doorgangen gegraven om op deze plek te komen. Het vraagt nogal wat en het kost veel tijd."
Voor nu is de operatie erg ingrijpend voor de natuur en de dieren, maar het is voor het goede doel. Als de werkzaamheden zijn afgerond, is de nieuwe situatie volgens Henstra voor alle dieren gunstig, al kan het resultaat nog wel jaren op zich laten wachten.
"Ik hoop dat er aan de randen dan beginselen zijn van riet en dat soorten zoals een roerdomp of een rietzanger weer een plekje hebben." Henstra hoopt dat dat zich in zo'n vijf jaar voordoet.
Dat 'zijn' gebied nu zo'n impuls krijgt, is hij trots op. Vooral als het meteen resultaat heeft. "Als wij hier meer vogels tellen, dan worden we helemaal happy natuurlijk."