Hier kun je nu van genieten tijdens een mooie herfstwandeling: "Je waant je in een sprookje"

Regen, lagere temperaturen en het geraas van storm Amy. Er is geen ontkennen meer aan: het is nu echt herfst. Dat betekent dat de paraplu steevast paraat staat, maar ook dat de natuur spectaculair van gedaante wisselt.

En wat is er dan mooier dan een boswandeling? Paula Swinkels is boswachter van Staatsbosbeheer in Zuidoost Fryslân. Ze weet als geen ander wat de natuur in petto heeft.

Symbool van de herfst is misschien wel de paddenstoel. Die schiet weer veelvuldig uit de natte grond. Eekhoorntjesbrood, cantharellen en oesterzwammen zijn misschien wel de bekendste. "En natuurlijk de vliegenzwam", zegt Swinkels. "Inderdaad, rood met witte stippen."

De boswachter geeft als tip om eens een spiegeltje mee te nemen. "Die kun je bij de onderkant van de paddenstoel houden. Op die manier kun je ze eens vanuit een andere hoek bekijken."

Swinkels begrijpt dat passanten de schimmels plukken. Maar ze waarschuwt: "Er zijn zo'n 5.000 soorten. Een groot deel daarvan is giftig. Je moet er dus veel verstand van hebben."

Het wildplukken wordt gedoogd door Staatsbosbeheer. Een champignonbakje vol is toegestaan. "Toch zou het mooi zijn als mensen ze laten staan. Het is voedsel voor de dieren. Wij kunnen paddenstoelen in de supermarkt halen. Zij niet."

Ook de bomen zorgen voor voedsel. Zo toont de beukenboom toont zijn nootjes, kastanjes rollen over de grond en wie goed kijkt ziet het rood van vele vruchten.

En die trekken weer vogels aan. "Daar kijk ik ieder jaar naar uit. Als de meidoorns volhangen met bessen, weet je dat de trekvogels onderweg zijn. Zij komen vanuit het Noorden. Daar wordt het te koud en dus komen ze naar hier", zegt ze.

"Koperwieken, krampvogels en andere herfstvogels vreten hier vervolgens de struiken leeg."

Swinkels geniet van haar werkplek rond deze tijd. Een van haar 'kantoren' is het bos van Oranjewoud. "Als je daar over de beukenlaan loopt, met het zonlicht door de bomen, dan waan je je in een sprookje."

Zeker nu het gros van de bladeren nog op zijn plek hangt. Oranje, rood, geel, groen; de bomen gooien alle registers open. En als de wind zich een beetje koest houdt, kun je hier tot begin november van genieten.

De herfst is ook de periode dat dieren voedselreserves aanleggen. Omdat dat in de winter lastig is, slaan zij nu hun slag.

Daarom heb je nu een grotere kans om bijvoorbeeld eekhoorns, vogels en muisjes te zien. "Zoek ook eens naar spoortjes van muizen. Die laten ze achter op de wandelpaden."

Wie vroeg z'n nest uitgaat heeft tevens kans om reetjes te spotten. Meestal in de door boomwallen omgrensde weilanden.

In de schemer zijn sowieso veel dieren actief. "Ze zijn bang voor ons. Daarom komen ze tevoorschijn als nog bijna niemand z'n hond uitlaat."

Swinkels roept daarom op terughoudend te zijn met vroege of late bezoekjes. "Dan is het bos van het bos. Respecteer dat."

Behalve Oranjewoud heeft Fryslân nog vele andere herfstparadijsjes. "Denk aan De Deelen bij Aldeboarn, het Koepelbos bij Oldeberkoop, en de Parkbossen, daar ook in de buurt. Met een flinke verzameling paddenstoelen."

Maar ook in kleinere natuurgebieden valt genoeg te ontdekken, zegt Swinkels. "Stop je telefoon in je rugzak, blijf zo nu en dan stilstaan en kijk eens écht om je heen. Dan blijf je je verbazen over hoe mooi de natuur is."