Hoe ga je om met de warmte? "Kunnen voorbeeld nemen aan de dieren"

Er komt een dienblad met ijsjes aan. Eén van de bewoonsters van Nij Mariënacker in Workum weet al precies welke ze wil: de blauwe.

Het is één van de verkoelende snacks op het speciale weekmenu dat het woonzorgcentrum heeft opgesteld vanwege de warmte.

"Er is zoetigheid, extra vocht, maar ook wat extra zout, zoals een stukje worst of kaas", zegt Angela Ruivenkamp, teamleider bij Nij Mariënacker. "Met hete dagen doen we dit vaker."

"Ik zat eerst voor. Wat was het daar heet", verzucht een bewoonster onder een parasol aan de zijkant van het woonzorgcentrum. "Ik zei: ik moet hier weg. En toen hebben ze me hier neergezet. Hier houden we het wel vol."

Als mensen het buiten of op de kamer niet uithouden, kunnen ze naar de centrale hal. Daar staan parasols, opblaasbare zwembanden en een klein zwembadje, waar mensen met hun voeten in kunnen. "Dat geeft ook extra plezier met elkaar, even spetteren", zegt Ruivenkamp.

De bewegingsactiviteiten zijn geschrapt. "Op dinsdag hebben we altijd gymnastiek. Dat hebben we nu afgezegd, omdat dat nu te veel inspanning is voor onze bewoners."

Volgens GGD Fryslân gelden de adviezen bij warmte altijd, maar wordt het hitteplan afgekondigd als het meerdere dagen achter elkaar warm is. Ons lichaam is er nu nog niet aan gewend, omdat we nog geen langere perioden van warmte hebben gehad.

"Het is vooral belangrijk om goed te blijven drinken. Ongemerkt zweet je meer vocht weg dan je denkt", zegt Joost de Bruijn van GGD Fryslân. "En het is belangrijk om vooral de koelte en de schaduw op te zoeken."

"Vooral ouderen, jonge kinderen en zieken kunnen een hitteberoerte krijgen en in het ziekenhuis belanden. Maar het kan ook gevaarlijk zijn voor mensen die zich heel fit voelen, zeker als je je inspant", stelt De Bruijn.

Het is daarom vooral zaak om je niet te veel in te spannen. "De komende dagen wordt de luchtvochtigheid ook hoger, dus dan is het al helemaal niet handig om te bewegen."

Hoe je een hitteberoerte herkent? "Iemand wordt kortademig, een stuk roder, raakt uitgeput en is moeilijk aanspreekbaar", somt De Bruijn op. Extra zaak om goed op elkaar te letten dus.

Op het Bogerman College in Sneek deden ze maandagochtend en -middag juist het tegenovergestelde van rustig aan doen. Daar stond een duatlon op het programma.

In natuurgebied De Potten moesten de leerlingen twee rondjes van drie kilometer hardlopen en daarna ook nog zestien kilometer fietsen. Dat doen ze voor het goede doel.

"We hebben er wel over nagedacht of het door kon gaan of niet, maar het valt allemaal wel mee. Er staat een windje," zei docent Sjoerd Hiemstra. "De kinderen hebben duidelijke instructies van ons: rustig aan doen, goed drinken en goed insmeren."

Verspreid over de route staat schoolpersoneel bij stempelposten, en er is ook een mobiel team onderweg om de deelnemers in de gaten te houden.

"En aan het eind krijgen de kinderen een ijsje, limonade en kunnen ze een duik nemen in het water. Het ging goed. Het is lekker relaxed, en dat past ook wel bij het weer."

In AquaZoo ligt het tempo met de hoge temperaturen wat lager. De dieren krijgen bevroren voedsel om de lichaamstemperatuur op peil te houden.

Zo kunnen de ringstaartmaki's snacken met bevroren fruit en moeten de reuzenotters net wat meer moeite doen voor hun vissen, want dat zit in een dikke klomp ijs.

"Alle dieren hebben het warm op deze dagen. Ze passen zich goed aan in hun gedrag", zegt Jeroen Loomeijer van AquaZoo.

"Ze gaan het water in, liggen in de schaduw of gaan gewoon slapen. Daar zouden we als mens wel een voorbeeld aan kunnen nemen."

Het personeel doet het werk ook wat anders. "Onze werktijden van dierverzorging zijn anders. We beginnen eerder, lassen extra pauzes in en hebben extra zonnebrand ingeslagen", besluit Loomeijer.