Zonaanbidders waren blij met juni, terwijl flinke buien de gewassen redden

Van bootje varen tot barbecueën. Voor recreanten was juni een uitmuntende maand. De zon voerde de boventoon en dus waren mensen de afgelopen tijd veel buiten te vinden.

"De horeca heeft goed geboerd. Bovendien ging de grasoogst als de brandweer", aldus Omrop-weerman Jan Jonkman.

Waar het aantal zonuren normaliter gemiddeld op 220 ligt, daar werd Fryslân deze maand verwend met 260.

Dat zorgde ervoor dat het de een na warmste juni was sinds de metingen: 17,9 graden, waar het gemiddelde op 16,5 ligt. Alleen de juni van 2023 was warmer. Toen was het gemiddelde 19 graden.

"We hadden deze maand enkele uitschieters. Op 14 en 15 juni schommelde de temperatuur rond de 30 graden. En afgelopen zaterdag werd het op sommige plekken 28 graden."

Het hoge gemiddelde komt doordat we met relatief veel oosterwind te maken kregen, zegt Jonkman. En dus kwam de warme lucht uit Zuid-Europa met regelmaat onze kant op. "En als de wind omsloeg, dan kelderde de temperatuur ook meteen met zo'n 8 graden."

Normaal zie je vaak dat er onweer volgt na een warme periode. Die bleef nu (zo goed als) uit. "Het ging geruisloos over", vertelt Jonkman. "Hoe dat kan? Onweersbuien moeten voeding hebben, bestaande uit warmte en vocht. Maar omdat de grond droog was, ontbrak het element vocht."

Dan de neerslag. Ondanks de zonovergoten dagen viel er meer regen dan normaal: 100 millimeter tegenover 60 millimeter. Vooral 8 juni is daar debet aan. Toen werd het metertje gevuld tot maar liefst 60 millimeter.

Daarna was het weer een langere tijd droog. Gelukkig wisten de heftige buien redding te brengen op het land. "Het grondwater is weliswaar gezakt, maar de gewassen kregen voldoende water en staan er gezond bij. De boeren zullen heel tevreden zijn met de afgelopen maand."

"En ook de bomen doen het goed. Ze zijn bijna allemaal volop in leven", zegt hij. "De regen kwam dus precies op tijd en in de juiste hoeveelheid. Zeker omdat mei vrij droog was."

Verder werden we in de nacht van 28 juni getrakteerd op met zogenoemde nachtwolken. Een natuurverschijnsel dat alleen te zien is rond de langste dag van het jaar.

De zon staat dan in een bepaalde hoek ten opzichte van de aarde. De wolken bestaan onder meer uit ijskristallen en stofkristallen. "Als de zon daarop schijnt, krijg je het effect van dansende lichtwolken", zegt hij. "Voorwaarde is dat het dan helder weer is."

Dinsdag en woensdag staan ons warme dagen te wachten van rond de 30 graden. Dat daar een hitteplan voor wordt uitgerold, gaat Jonkman te ver.

"Die temperaturen zijn heel normaal. We weten hoe we ermee om moeten gaan. In 1923 waren er dagen van 35 graden. Het is van alle tijden, alleen komen de warme dagen nu wat vaker voor", zegt hij.

"Over het algemeen krijgen we het warmer van het klagen over het warme weer, dan van de temperatuur zelf."