Verslaafd, bipolair en toch lichte gedichten schrijven: biografie van Jacobus Q. Smink vertelt zijn verhaal
16 maart 2025, 08:00 • 2 minuten leestijd
Het was een bijzondere man, Jacobus Q. Smink. Vorig jaar overleed deze markante dichter. Marian Hulshof legde zijn levensverhaal vast in de biografie Skitterje en skûlje (schitteren en schuilen). Het woord 'markant' wordt niet zomaar gebruikt, zo blijkt uit het verhaal en ook al uit de ondertitel: 'It libben fan in bipolêre dichter' (het leven van een bipolaire dichter).
"Hoe hij de geschiedenis in gaat moeten we afwachten, maar voor mij zijn veel van zijn gedichten monumenten. Persoonlijk, mooi en op een bijzondere manier vastgelegd", zegt Hulshof.
Marian Hulshof en Jacobus Smink kenden elkaar van hun studietijd in Groningen. Nog niet zo lang geleden kwamen ze weer op elkaars weg. Smink vroeg haar toen een bloemlezing van zijn gedichten te maken, aangevuld met interviews. Dat leverde uiteindelijk deze biografie op.
Jacobus Q. Smink groeide op in Sondel en keerde er een paar jaar geleden - min of meer afgetakeld - ook terug. Hij wordt omschreven als onweerstaanbaar charmant, maar vaak ook onhandelbaar.
Zijn bipolaire stoornis, verslaving aan alcohol, nicotine en cannabis: het speelde allemaal een rol in zijn leven en zijn gedichten. En al woonde en werkte hij (als docent Nederlands) het grootste deel van zijn leven in Eindhoven, zijn gedichten schreef hij in het Fries.
Tragiek
Zelf zei hij over zijn poëzie: "Als de tragiek groot is, moet je daar zo licht mogelijk over schrijven. Mijn werk is dan ook licht waar het zwaar is, en zwaar waar het licht is."
Zijn leven was niet alleen tragisch, maar ook regelmatig wild en opwindend. Strak in pak met gestreken hemd en das, of in zijn leren motorpak op een pad met de snelle motor, zo kon je hem tegenkomen.
Maar net zo goed verwaarloosd, als hoarder met een niet te stillen verzameldrang. De laatste jaren van zijn leven bracht Smink door in Sondel waar hij zich eerst met een rollator nog wat kon verplaatsen.
Hield van het leven
In een vakantieweek van de Zonnebloem struikelde hij over het wieltje van de rollator bij het lopen van de polonaise. Hij belandde toen in een scootmobiel. "Dat was weer een stap in de aftakeling", vertelt Hulshof: "Spijtig, want hij hield nog zo van het leven."
Marian Hulshof heeft Smink het hele boek nog kunnen voorlezen. "Hij vond het prachtig en zei: dat wordt een bestseller!"
Liever luisteren?
Dit verhaal is als reportage te horen in ons radioprogramma Buro de Vries en ook als podcast beschikbaar op de bekende platformen.
Buro de Vries is elke week op zondagochtend bij Omrop Fryslân op de radio, tussen 11.00 en 13.00 uur, en wordt's avonds herhaald tussen 21.00 en 23.00 uur.
