Zien wij nog dezelfde hemel als Eise Eisinga?
Door lichtvervuiling gaat veel van de sterrennacht voor ons verloren. Hoe erg is dat eigenlijk? "Een hele generatie kinderen groeit op en heeft nog nooit de Melkweg gezien."
Deze week is het 250 jaar geleden dat Eise Eisinga besloot om een planetarium in zijn huis te bouwen. Een jaar geleden werd het planetarium uitgeroepen tot Werelderfgoed, maar hoe is het eigenlijk gesteld met het échte hemelse erfgoed?
Directeur Adrie Warmenhoven van het Eise Eisinga Planetarium vergelijkt de sterrenhemel met kunst.
"Hoe erg is het als je een heel mooi schilderij niet ziet? Hoe erg is het om niet naar een mooie voorstelling te gaan in een theater? Je kunt het niet erg vinden, maar je mist wel wat."
Volgens Warmenhoven is het een groot gemis als je niet meer naar de hemel kijkt. "En als je daar met mensen over praat, dan merk je dat mensen zich dat ook realiseren."
Documentairemaker Karen Bies onderzoekt in nachtelijke ontmoetingen de waarde van de sterrenhemel. De FryslânDOK Stjerrenacht is op zaterdag 11 mei om 15.30 uur te zien op NPO2. Op zondag 12 mei is de documentaire bij Omrop Fryslân te zien. Vanaf 17.00 uur ieder uur.
Maar wat verliezen wij dan als we de sterren niet meer goed kunnen zien?
Marjolijn van Heemstra organiseert nachtwandelingen en weet daar het antwoord wel op: "Een donkere nacht is ook een bewustwording van de wereld om ons heen."
"Door de sterrenhemel ervaar je verwondering, verbeelding en ideeën over andere werelden. En dit uitzicht hebben we in principe live, als we maar een paar lichten uitzetten. Door lichtvervuiling zien we deze beelden nu alleen via een telescoop of ons computerscherm."
Warmenhoven vindt het ook een gemis voor mensen om de sterren niet meer te kunnen zien.
"Een hele generatie kinderen groeit nu op en heeft nog nooit de Melkweg gezien. Dat vind ik heel erg jammer, want het is een extra inspiratie voor je leven. Het laat je inspireren dat niet alles om jou of het materiële bezit draait. Het heeft iets te maken met onze plaats in ruimte en tijd en dat zouden we allemaal moeten meemaken."
Toch is het een keuze om met lichtvervuiling te leven. In Oosterend op Terschelling hebben inwoners besloten om vroeg de gordijnen dicht te doen en de straatverlichting staat daar uit.
Bij helder weer is de sterrenhemel dan ook goed te zien in dit 'meest donkere plekje van Nederland.'
De nacht, zoals Eise Einsinga die vroeger zag, is er dus zeker nog wel. Maar vanzelfsprekend is die niet meer.
