Omrop Fryslân

Dit is waarom de grootste klok van Fryslân stil is tot weken na de dodenherdenking

De Oldehove in het donker
© Ruben van Vliet Fotografie
De klok horen luiden, maar niet weten waar de klepel hangt: die uitdrukking is niet van toepassing op de restaurateurs die werken aan de Oldehove in Leeuwarden.
De twee klokken in de toren krijgen een betere ophanging en een nieuwe klepel. "Het is wel een heel bijzonder project, dit hebben we nog niet eerder meegemaakt", zegt Anne Beukers, senior vastgoedadviseur bij de gemeente Leeuwarden.
De twee klokken die in de Oldehove hangen
© Omrop Fryslân
"De klokkenconstructie werd er in 1910 ingezet en daarna zijn de klokken er nog niet uit geweest."
De constructie heeft het dus meer dan een eeuw volgehouden. "Maar de luidassen zijn nu zo uitgesleten, dat we er echt iets aan moeten doen", zegt Beukers.
Stegers tegen de scheve toren: de klokken van de Leeuwarder Oldehove worden opgeknapt
Het bouwteam met verschillende experts moest een tijdje piekeren over hoe ze het zouden aanpakken. De klokken kunnen namelijk niet uit de toren worden gehaald.
"Toen hebben we bedacht dat er een tijdelijke vloer moest komen, om de klokken mee op te vangen. De klokken hangen nu aan sterke katrollen, terwijl ze op de vloer rusten."
De grootste klok is zo'n 5.500 kilo en het is daarmee de zwaarste klok van Fryslân. De kleinste klok is ruim 2.000 kilo. Beide komen uit de 16e eeuw.
De houten constructie waar de klokken op rusten
© Omrop Fryslân
"De Duitsers hebben in de Tweede Wereldoorlog wel geprobeerd om de klokken eruit te halen", vertelt Beukers. Klokken werden toentertijd omgesmolten tot wapens. "Maar dat lukte hier niet, omdat ze te zwaar waren."
Het bouwmateriaal via de smalle trapjes van de Oldehove vervoeren, was geen optie. Dat gebeurt daarom met hijskranen.
"In totaal hebben we zes kraanmomenten ingepland. Alles wordt via het gat van de wijzerplaat binnengehaald", zegt Beukers. "Een mooi moment om die ook direct op te pakken."
Via het gat van de wijzerplaat wordt het bouwmateriaal naar binnen gebracht
© Omrop Fryslân
"Dit is wel een unieke klus", erkent Feike Huitema van restauratiebedrijf Van der Vegt uit Weidum. Hij werkt vaker aan oude kerktorens.
"Een normale dorpsklok weegt 600 tot 1.000 kilo. Dit is een stuk zwaarder."
De klokken hangen nu aan katrollen
© Omrop Fryslân
Het was de bedoeling dat de klokken van de Oldehove op 4 mei met dodenherdenking weer zou luiden. Het werk duurt echter langer omdat de giftige stof chroom-6 aangetroffen werd op de klokken.
"Dat hebben we eerst verwijderd, waardoor we een vertraging hebben van drie weken", zegt Beukers. "Maar we hopen op 1 juni weer voor publiek geopend te zijn."

Omrop Fryslân is ook via WhatsApp te volgen. Via ons WhatsApp-kanaal sturen we je interessante berichten en video’s uit Fryslân en blijf je op de hoogte. Abonneer je hier.