Mag discriminatie van het Fries straks niet meer? Minister De Jonge pakt de handschoen op

Minister Hugo de Jonge
Minister Hugo de Jonge © ANP
Discriminatie op basis van taal mag niet. Dat vindt demissionair minister van Binnenlandse Zaken Hugo de Jonge. In een brief aan de Kamer, stelt hij - in het Fries - voor om 'taal' in de Algemene Wet Gelijke Behandeling op te nemen.
De wet zou ten gevolge kunnen hebben dat Friezen voortaan vaker en beter in de gelegenheid zijn hun eigen taal te spreken. Mochten ze daar door een organisatie, instantie of andere partij in belet worden, dan kan de Algemene Wet Gelijke Behandeling (AWGB) hun houvast bieden.

'Ras' niet herkenbaar

Friezen maken momenteel weinig gebruik van de wet gelijke behandeling, omdat ze zich niet herkennen in de discriminatiegrondslag ras. Discriminatie op basis van taal is een omschrijving die Friezen meer zal aanspreken.
Kortgeleden had Fedde Dykstra uit Leeuwarden bijvoorbeeld een akkefietje met de ING-bank. Die wilde hem verbieden Fries tegen een Friestalige bankmedewerkster te praten. Als taal nu als discriminatiegrondslag in de wet komt te staan, wordt het makkelijker voor Friezen om protest aan te tekenen tegen zulke praktijken.
fryske flagge stock friese vlag fryslân
Friese vlag © Shutterstock
De Friestalige brief van minister De Jonge is ook in het Nederlands te lezen. Hij schetst daarin het kaderverdrag voor de bescherming van nationale minderheden, dat opgesteld is door de Raad van Europa.

Artikel 1

Deze wet gelijke behandeling is een verlengde van Artikel 1 van de grondwet, dat momenteel discriminatie op grond van onder andere ras, godsdienst, geaardheid en geslacht verbiedt.
Het criterium 'ras' geeft onduidelijkheid, volgens de Raad van Europa en het College voor de Rechten van de Mens. Zij pleiten voor het vastleggen van andere discriminatiegronden als huidskleur, afkomst en taal.
De Jonge voelt daar wel iets voor en wil nu - als eerste stap - een onderzoek laten doen naar de mogelijkheid om te wet uit te breiden met nieuwe discriminatiegronden zoals taal.

Beter Fries op het mbo

De brief van minister De Jonge over het naleven van twee internationale verdragen behandelt ook andere thema's. De Jonge schrijft ook dat hij het Fries in het middelbaar beroepsonderwijs beter wil faciliteren.
De tafels sitte fol yn it atrium fan Firda Ljouwert
Het atrium van Firda Leeuwarden © Omrop Fryslân, Darshan Boerema
De Tweede Kamer heeft vorige week geld uitgetrokken voor een practoraat Fries op mbo-school Firda, die dat in goede banen moet leiden. Het gaat dan om Fries in de beroepscontext en om Friese taalvaardigheid.

'Fries net zo belangrijk als andere vakken'

Voor het Fries in het basis- en voortgezet onderwijs is met ingang van dit kalenderjaar structureel 1,4 miljoen beschikbaar om ervoor te zorgen dat er genoeg docenten zijn om Fries te geven, volgens de nieuwe kerndoelen die vorige week gepresenteerd zijn op het Provinciehuis. De minister voegt eraan toe dat het Fries voor de onderwijsinspectie net zo belangrijk is als andere vakken.
Scholen die niet voldoen aan de wettelijke eisen kunnen een zogenoemde reparatie-order van de inspectie krijgen. De inspectie zal volgend jaar een 'thematisch onderzoek' uitvoeren naar het Fries.
Een en ander wordt allemaal vastgelegd in de nieuwe Bestuursafspraak Friese Taal en Cultuur (BFTK) die minister De Jonge op korte termijn hoopt te ondertekenen met gedeputeerde Eke Folkerts.