Kwart van het MSC Zoe-afval blijft in zee liggen omdat het 'zwerfafval' voor het Rijk is

Ook winterjassen worden opgevist van de zeebodem
Ook winterjassen worden opgevist van de zeebodem © Omrop Fryslân
Er ligt nog zo'n 800.000 kilo afval in zee door de containerramp met de MSC Zoe. Omdat de overheid het heeft bestempeld als 'zwerfafval', wordt het niet meer opgeruimd. "De Noordzee is een afvalhoop geworden."
In de nacht van 1 op 2 januari 2019 verloor het vrachtschip MSC Zoe 342 containers ten noorden van de Waddeneilanden. Het is een van de grootste ecologische rampen die we ooit in Nederland hebben meegemaakt.
Ook al zijn de stranden inmiddels zo goed als opgeruimd, onder water ligt er, nu vijf jaar later, nog 800.000 kilo afval.
Langzaam vergaat het waardoor het een oneindig aantal microplastic in het milieu zal brengen. De schade die dat aan de natuur toebrengt, is niet te overzien.
Het hele verhaal is te zien in de documentaire 'Waddenzooi'. Klik hier voor deel 1, kijk hieronder naar deel 2:
Cynthia Borras van Natuurmonumenten was betrokken bij de grote schoonmaakacties van de stranden. "Als je er bent, zie je pas wat er aanspoelt. Dan schrik je: dat plastic dat gaat nooit weg. Het wordt kleiner en kleiner en dus ook steeds moeilijker om op te ruimen."

Een volledige hijskraan

In het initiatief CleanUpXL trekken verschillende partijen met elkaar op om het afval op te ruimen dat in zee belandde. Ellen Kuipers van de Waddenvereniging is daar ook bij betrokken.
"Er is 3,2 miljoen kilo rommel in zee terechtgekomen. Daarvan is er nog 800.000 kilo blijven liggen."
Het gaat onder andere om fleecedekens, donsjassen, droogrekken en koplampen van vrachtwagens. "Het top-item dat we naar boven hebben gehaald is een complete hijskraan."
Dit weekend is het tweede deel van de FryslânDOK 'Waddenzooi' te zien op televisie. Zaterdag 27 januari om 15.30 uur op NPO 2 en zondag 28 januari vanaf 17.00 uur ieder uur bij Omrop Fryslân. Het eerste deel is terug te zien op de website van Omrop Fryslân.
Toch wordt er vanuit de overheid geen actie meer ondernomen om deze 800.000 kilo afval uit zee te vissen. De overheid heeft het afval namelijk bestempeld als 'zwerfafval' en daarmee vervalt de inspanningsverplichting om het afval op te ruimen.
"De minister heeft gezegd: het zoeken naar afval van de MSC Zoe kost te veel diesel. Die CO2-uitstoot is erger dan de 800.000 kilo rommel die nog in zee ligt", zegt Ellen Kuipers. "Maar dit gaat natuurlijk tegen alles in waar wij voor staan."
Duikers verzamelen afval tijdens CleanUpXL
Duikers verzamelen afval tijdens CleanUpXL © Omrop Fryslân
In ondiepe gebieden verdween in vijf jaar tijd veel afval onder het zand. Vissers hadden dat graag meteen na de ramp willen opvissen. Maar juist in deze ondiepe beschermde gebieden geldt een verbod voor vissers om te komen.
Inmiddels is het ook te laat om het afval nog op te ruimen. Want door die laag zand, lukt dat niet meer.

De reder

Heeft de reder MSC dan geen verplichting om het afval op te ruimen, kun je je afvragen.
"Het ministerie heeft een overeenkomst gesloten met de reder", laat Anne van der Meer van Rijkswaterstaat weten. "De reder heeft het afgekocht. Het is nu dus zwerfafval, dat betekent dat er niet actief naar gezocht gaat worden."

Zee wordt een afvalberg

Ellen Kuipers vindt het onbegrijpelijk. "Zwerfafval in de berm wordt ook opgeruimd door Rijkswaterstaat. Ondertussen is ons UNESCO-werelderfgoed aan het veranderen in een afvalberg. Ja, het is een stuk lastiger om deze afval op te ruimen. Maar de inspanningsverplichting zou moeten veranderen naar een resultaatverplichting."