Omrop Fryslân

Noardeast-Fryslân zoekt vier vermiste Britten, Australiër en Duitser

Zelfde type vliegtuig als de Wellington
© Omrop Fryslân
De gemeente Noardeast-Fryslân wil later dit jaar twee oorlogsvliegtuigen bergen. Het gaat om een Engelse bommenwerper en een Duitse jager, die beide neerstortten in de oorlog.
De Vickers Wellington van de Britse Royal Air Force ging op 25 juni 1943 vanaf Kirmington, aan de oostkust van Engeland, op missie naar Gelsenkirchen in het Duitse Ruhrgebied. Ze gingen erheen als onderdeel van de Battle of the Ruhr om de oorlogsindustrie van de nazi's een klap toe te brengen.
De vier Britten en de Australische piloot zouden echter nooit weer terugkeren naar Engeland. Boven de Waddenzee ging het mis. Het vijftal werd neergeschoten door kapitein Rudolf Sigmund, die eerder die maand ook de Lancaster ED603 had neergehaald.
De Wellington stortte midden in de nacht ten noorden van Holwert buitendijks neer. Op dit moment ligt het wrak pal onder de zeedijk.
Projectleider Harry Feenstra van de gemeente Noardeast-Fryslân houdt zich al enige tijd bezig met de voorbereidingen op een eventuele berging. "Het vliegtuig is vanaf de zee, achter de oude zeedijk terechtgekomen. en in het slib verdwenen", zo vertelt Feenstra.
Later in de jaren 70 is de dijk verhoogd, en toen is eigenlijk de dijk bovenop het vliegtuig gelegd. "Niemand kon dat destijds uit de grond krijgen, dus de bemanning zit er ook nog in."
Het gaat om vier Britten: Thomas Ball, Alfred Mortimer, Norman Ronald Perry, John Peter Priestley, en hun Australische piloot Charles Alfred Mattress.
College van Noardeast-Fryslân wil vliegtuigen bergen
Om er zeker van te zijn waar de bommenwerper ligt, is afgelopen zomer uitgebreid onderzoek gedaan. Met dieptemetingen is gekeken naar de aanwezigheid van metaal in de zeedijk. Op basis hiervan kan worden bepaald waar het wrak waarschijnlijk ligt.

Duits veldgraf

Iets verderop in het Noarderleech moet ook een vliegtuig worden geborgen. Het gaat hier om een Messerschmitt BF109, een Duitse jager, die zeven meter diep in het slib is verdwenen. Het vliegtuig werd op 16 juli 1943 bestuurd door Georg Wilhelm uit Leipzig. Hij was een beginneling die bij een oefenvlucht een fatale stuurfout maakte, waardoor hij neerstortte in het buitendijks gebied.
Het Noarderleech werd in de oorlogsjaren regelmatig door de Duitsers gebruikt als oefengebied voor jachtvliegers, en als noodlocatie om bommen te gooien voordat de vliegtuigen terugkeerden naar hun vliegvelden. Tegenwoordig is de bunker in het natuurgebied nog een herinnering aan die tijd.
Hier in het Noarderleech ligt een Messerschmitt
© Omrop Fryslan
De bergingen van de Vickers Wellington en de Messerschmitt vallen onder het Nationaal Bergingsprogramma. In de Tweede Wereldoorlog stortten er ruim 5.000 vliegtuigen in Nederland neer. Een groot deel daarvan ligt nog altijd in de Nederlandse bodem.

Stoffelijke resten

Uit onderzoek blijkt dat op 30 tot 50 plekken waarschijnlijk nog stoffelijke resten van bemanningsleden aanwezig zijn. Het Nationaal Programma is opgezet om gemeenten te steunen deze 'kansrijke bergingen uit te voeren. Ze doen dat met geld en advies. Eerder werd ook de Lancaster ED603 met deze steun geborgen uit het IJsselmeer.
De gemeenteraad van Noardeast-Fryslân moet nog akkoord gaan met de plannen.

Omrop Fryslân is ook via WhatsApp te volgen. Via ons WhatsApp-kanaal sturen we je interessante berichten en video’s uit Fryslân en blijf je op de hoogte. Abonneer je hier.