Recensie 'Drie Zussen' van Meeuw: een boodschap met een knipoog

Henk te Biesebeek
Henk te Biesebeek © Omrop Fryslân
De voorstellingen van jeugdtheaterschool Meeuw zijn altijd weer een verrassing. Met de nieuwe voorstelling ;'Drie Zussen' maakt het gezelschap bovendien klassiek toneel toegankelijk voor een jong publiek.
Maar ook de volwassen toeschouwer kan genieten van deze eigentijdse bewerking. Volop speelse humor, maar zonder voorbij te gaan aan de zin van het leven. Een voorstelling voor de hele familie.
Hoe vaak heb ik het toneelstuk 'Drie Zussen' van de Russische schrijver Anton Tsjechov al wel niet gespeeld zien worden? Van pretentieuze theatervoorstellingen tot het iepenloftspul toe.
Van zuiver klassieke opvoeringen tot experimentele bewerkingen in een modern jasje. En op een kleine uitzondering na haast altijd van niveau. Want Tsjechov blijft Tsjechov en zijn meesterwerk 'Drie Zussen' een klassieker.
Tsjechov yn in modern jaske op diskomuzyk
Tsjechov in een modern jasje op discomuziek © Lucas Kemper
Voor regisseur en artistiek leider Hilde Mulder van jeugdtheaterschool Meeuw in Leeuwarden blijft 'Drie Zussen' een van de mooiste toneelstukken die hij ooit heeft gezien.
Dertig jaar geleden maakte Mulder voor Meeuw al een eerste bewerking. Bewust gekozen voor toneeltalent uit Fryslân. "Omdat voor Friese jongeren de emotie van het onvervulde verlangen van de hoofdpersoon zo herkenbaar is", zo vertelde Mulder kortgeleden nog in Op & Ut bij Omrop Fryslân.
"Dat gevoel dat ze vastzitten aan de plattelandscultuur, terwijl het echte leven zich buiten de provincie, in de grote stad afspeelt."

Saai en simpel

'Drie Zussen' gaat immers in de oorspronkelijke tekst van Tsjechov over de dochters van een Russische legerofficier, die als weduwnaar met zijn gezien Moskou verlaat om bevelhebber te worden van een garnizoen in een kleine provinciestad.
De kinderen, drie zussen en een broer, groeien op in weelde met alle aandacht voor wetenschap, kunst en cultuur. Na de dood van hun vader blijkt echter al gauw dat ze geen enkele aansluiting hebben met de saaie en simpele dorpsgemeenschap om hun heen.
Ze willen nog maar één ding. Weg uit deze ellende en terug naar de zwierende herinneringen uit hun jeugd. Het verlangen naar het meeslepende leven in de grote stad.
Pieter van Aalst en Oane Marten van der Veen op 'e dreef as Mick en Storm
Pieter van Aalst en Oane Marten van der Veen op dreef als Mick en Storm © Lucas Kemper
In deze nieuwe bewerking van jeugdtheaterschool Meeuw wordt die vertaalslag naar de belevingswereld van de jonge generatie Friezen nog meer gemaakt.
Complimenten wat dat betreft voor theaterdocent Carlo Scheldwacht die met zijn bewerking deze klassieker vooral voor hedendaagse jongeren toegankelijk heeft gemaakt.

Vlotte meiden

Zo is bijvoorbeeld de oorspronkelijke hoofdstad waar de hoofdpersonages naar terug willen keren, veranderd van Moskou naar Amsterdam. De regionale kazerne is een dependance van een landelijke universiteit geworden, de Angela Merkel Academy for Leadership. En de oorspronkelijke soldaten van Tsjechov hebben plaats gemaakt voor moderne studenten.
Zelfs de namen van de hoofdrolspelers zijn aangepast. Niet langer Olga, Maria en Irina, maar Zonne, Sterre en Luna. Vlotte meiden, die zich in moderne kleding en met een longdrink in de hand vermaken op discomuziek. Zelfs broerlief Anrej heet nu Storm en is gokverslaafd. Kan het actueler.
In kreas skouspul mei fraaie kostéms yn in funksjoneel dekôr
Een knap schouwspel met fraaie kostuums in een functioneel decor © Lucas Kemper
Gelukkig is de kern van het oorspronkelijke werk wel overeind gebleven: een sociaal kritisch liefdesdrama. Met aan het eind ook nog een duel met de dood tot gevolg.
En het is voor ons Friezen bijna beledigend als zoon Storm verliefd wordt op een meisje uit het dorp. Zij wordt namelijk niet geaccepteerd vanwege haar eenvoudige boerenkleding. Bovendien wordt ze ook nog eens uitgelachen vanwege haar domme taalgebruik. Want ja, ze praat Fries. Dom hè?

Tragiek

Dat juist deze vrouw later bijna onverbiddelijk alles en iedereen naar haar hand weet te zetten, mag geen pleister op de wond meer heten. Het geeft zelfs een bittere nasmaak. Het maakt de tragiek compleet.
Toch heeft vooral de humor met zo nu en dan een subtiele kwinkslag de overhand in deze voorstelling. Het is een genot om te zien met hoeveel plezier en vaardigheid de groep van maar liefst 13 spelers op het podium een hecht ensemble vormt, en zo met volle overtuiging een klassiek stuk voor een jong publiek toegankelijk weet te maken.
Door jongeren, voor jongeren! Waarbij er trouwens ook voor de volwassen toeschouwer genoeg valt te genieten.
Byld út de foarstelling
Beeld uit de voorstelling © Lucas Kemper
Dat wil niet zeggen dat het aanstormend talent met deze voorstelling ook al een plek in het 'echte' theater heeft afgedwongen. Want niettegenstaande het aanstekelijke schouwspel van Meeuw, blijft het oorspronkelijke stuk van Tsjechov in de kern een stuk waarin de zin van het leven, de moraal van het bestaan centraal staat.
Voor de nodige subtiele diepgang zijn de gebaren, dictie en toonzetting van de spelers ditmaal echter net wat de groot en overmoedig. En mist de voorstelling het emotionele raffinement om de toeschouwer echt te raken.

Toekomst

Maar drommels, wat wordt er heerlijk gespeeld. In de volle breedte van het toneel. Overal valt wel wat te zien. De knap verzorgde kostuums en het decor vormen bovendien de kers op de taart. En met het oog op de staande ovatie en het gulle applaus na afloop heeft vooral het jonge publiek deze avond geen behoefte aan diepere lagen.
Het blijft mooi dat anders dan in het oorspronkelijke stuk van Tsjechov de drie zusters zich deze keer niet gewonnen geven maar vasthouden aan hun idealen.
De jeugd heeft de toekomst! En het podium. Deze nieuwe voorstelling van Meeuw is daarvan het bewijs.
De voorstelling is nog te zien op 17 januari in De Lawei in Drachten, 23 januari in het Posthuis Theater in Heerenveen, 31 januari in Theater Sneek en 7 februari in De Koornbeurs in Franeker.