Friese boeren krijgen met strengere regels te maken: uitrijden van mest sneller afgebouwd

In trekker op it lân
Een trekker in het weiland © ANP
Het kabinet heeft dinsdag nieuwe 'nutriënten verontreinigde gebieden (NV-gebieden)' aangewezen waar agrarische bedrijven extra stappen moeten zetten om de waterkwaliteit te verbeteren.
Op een kaart is te zien dat het voor Fryslân gaat om de Waddeneilanden Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog en (een deel van) de Friese Wouden.
De verplichting om die extra stappen te nemen, komt door de zogenaamde derogatiebeschikking van de Europese Commissie. Die beschikking zegt dat de uitzondering van Nederlandse boeren op de hoeveelheid mest die ze mogen uitrijden de komende jaren moet worden afgebouwd.
Dat moet ertoe leiden dat er minder stikstof en fosfaat in het oppervlaktewater terechtkomt.

Mest uitrijden

Bedrijven in de gebieden die dinsdag zijn aangewezen, moeten de hoeveelheid mest die ze uitrijden sneller afbouwen dan de rest van Nederland. Dat schrijft minister Adema van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit in een brief aan de Tweede Kamer.
Landbouwminister Adema schrijft over het besluit:
"De derogatiebeschikking van de Europese Commissie vereist dat Nederland aanvullende maatregelen neemt om de kwaliteit van ons water te verbeteren. Schoon water is ook nodig voor land en teelt, nu en in de toekomst."
"Ik ben me er zeer bewust van dat die aanvullende maatregelen stevig zijn voor agrarische bedrijven in de aangewezen nutriënten verontreinigde gebieden. Evenwel, zonder deze gedetailleerde aanwijzing zou een groter deel van Nederland volgens de derogatiebeschikking worden aangewezen dan vervuild en met niet-uitvoeren staat de hele derogatie op het spel. Samen met de boeren in de aangewezen gebieden, en samen met de waterschappen, wil ik werken aan praktische oplossingen."
De gebieden die aangewezen zijn, hebben volgens het ministerie te veel stikstof en/of fosfaat in het water.

LTO ontevreden

Landbouworganisatie LTO is niet te spreken over het besluit van de minister. De boerenorganisatie vindt dat de beslissing veel te laat is genomen. "In januari van dit jaar stuurde de minister al een brief aan de Kamer waarin hij aankondigde tot een definitieve vaststelling van de NV-gebieden te komen. Toch krijgen boeren en tuinders nu pas duidelijkheid. Ondernemers kunnen voor 2024 onmogelijk anticiperen op deze regels", zegt bestuurslid Joris Baecke.
Joris Baecke LTO
Bestuurslid Joris Baecke van LTO © ANP
Ook is er kritiek op de cijfers. Zo zou het ministerie zich baseren op metingen uit 2010, zegt Baecke. "Boeren worden in hun huidige bedrijfsvoering afgerekend op historische bemesting. Dat is alsof de overheid constateert dat er op een snelweg in het verleden te hard werd gereden, en daarom besluit dat auto's daar nu nog maar 60 kilometer per uur mogen rijden: het schiet het doel totaal voorbij."
LTO zegt dat er sinds 2010 al grote stappen gezet zijn om de uitspoeling van nutriënten in het oppervlaktewater terug te brengen.