Energiecoöperaties willen meer beleidsruimte voor bijvoorbeeld een dorpsmolen of zonneweide

In wynmûne op in boerehiem yn De Fryske Marren
Een windmolen op een boerenerf © Omrop Fryslân, Sian Wierda
De Friese energiecoöperaties hebben behoefte aan meer beleidsruimte voor het plaatsen van een nieuwe dorpsmolen of een stuk zonneweide. Alleen dan zal het Fryslân lukken om in de eigen energiebehoefte te voorzien. Dat zegt woordvoerder Govert Geldof van 'Us koöperaasje', het samenwerkingsverband van de Friese energiecoöperaties.
De provincie Fryslân nam dinsdag het besluit om de zogenaamde voucherregeling voor energiecoöperaties met een jaar te verlengen tot eind 2024. Met die regeling kan een coöperatie maximaal 5.000 euro krijgen om experts in te huren voor het maken van een projectplan.
Govert Geldof uit Tzum is daar erg over te spreken: "Het is net het duwtje dat je nodig hebt om de eerste stap te zetten richting een nieuw project", zegt Geldof. Hij hoopt dat de betreffende gemeente bereid is om er ook nog eens 5.000 euro bij te leggen.
"Dan heb je in ieder geval geld om een plan te maken en de haalbaarheid van dat plan goed te bekijken."

Nog 80.000 euro in de pot

Er zijn in Fryslân maar liefst 72 plaatselijke energiecoöperaties, die voor het grootste deel door vrijwilligers worden gerund. Het valt voor de besturen niet mee om op vrijwillige basis een gedegen projectplan te schrijven en tot een goed einde te brengen.
De vouchers van de provincie moeten daarbij helpen, zo is het doel. Er is tot nu toe al 52 keer gebruik gemaakt van deze regeling. Als het aan gedeputeerde Sijbe Knol ligt, blijft het daar niet bij. "Fryslân heeft een warm hart voor de energiecoöperaties en daarom zetten we de regeling door." Er zit op dit moment nog 80.000 euro in de pot, genoeg voor 16 nieuwe aanvragen.
Het landschap is heel belangrijk voor ons. Dat houdt in dat niet overal alles kan
Sijbe Knol
Geldof is ervan overtuigd dat de komende tijd verschillende Friese energiecoöperaties beroep zullen doen op de voucherregeling. "Er zitten heel wat nieuwe plannen in de pijplijn. Maar, naast een voucher hebben de coöperaties ook beleidsruimte nodig, bijvoorbeeld voor een dorpsmolen of zonnepanelen op het land als de daken al vol liggen."
Knol reageert heel voorzichtig op deze wens. "Het landschap is heel belangrijk voor ons. Dat houdt in dat niet overal alles kan, maar we zullen hier in de loop van 2024 opnieuw met de staten over in discussie gaan."

Zonnepanelen controversieel

Geldof vindt dat er in de energiemix van de toekomst ook ruimte moet zijn voor zonnepanelen op het land. "Je moet daar genuanceerd naar kijken. Als een boer een mestvergister kan combineren met een windmolen en zonnepanelen dan ontstaat er een mini-energiehub, waar een dorp veel aan kan hebben."
Geldof weet dat niet iedereen voor zonnepanelen in het weiland is. "Als de mensen het zelf mooi vinden, en we houden goed rekening met het landschap dan is er veel mogelijk."
Knol geeft de voorkeur aan projecten die passen binnen de bestaande regels. "Het gaat meestal om een mix van maatregelen, zoals zonnepanelen op sportcomplexen, warmtepompen en zorgen dat je gasvrij wordt."