Europarlementariër wil de Friese pepernoot redden: "Zo wordt een traditie om zeep geholpen"

Een pakje ambachtelijke Friese pepernoten
Een pakje ambachtelijke Friese pepernoten © Omrop Fryslân
Europarlementariër Anja Haga wil weten hoe het kan dat Friese pepernoten ineens niet meer verkocht mogen worden. Haga zal de Europese Commissie daar schriftelijke vragen over stellen. "Ik vind het wat wonderlijk dat het ineens verboden is, terwijl wij ze al tientallen jaren eten."
De verboden verkoop heeft alles te maken met een stofje dat vrijkomt bij het bakken van de pepernoten: acrylamide. Uit onderzoek blijkt dat deze stof kanker kan veroorzaken.
Volgens Europese regelgeving ligt het gehalte aan acrylamide bij de Friese pepernoten boven de norm.
De Friese Europarlementariër voor de ChristenUnie vindt het raar dat de Friese pepernoten niet meer worden mogen verkocht. "De regelgeving waar het om gaat bestaat al sinds 2018", vertelt ze. "Dan ineens kan het dit jaar niet meer. Dan denk ik: hoe kan dat nou? Als het echt heel schadelijk is, wil ik dat graag helder hebben."
Europarlementariër Anja Haga van de ChristenUnie
Europarlementariër Anja Haga van de ChristenUnie © Omrop Fryslân
De maximumlimieten acrylamide in producten zijn omlaag gegaan. "En de NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, red.) handhaaft daar ook op. Zij komen elk jaar bij ons langs om monsters te nemen", zo legde pepernotenproducten Nadine Modderman uit Rotsterhaule zondag nog uit.

Productie stopgezet

Modderman heeft de productie van Friese pepernoten stopgezet en richt zich nu vooral op het maken van kruidnoten. Het bedrijf is de enige grote producent van Friese pepernoten. Dat betekent dat ze dit jaar bijna niet in de winkels liggen.
De Friese pepernoot wordt gebakken op basis van taaitaaideeg. Dat is heel anders dan het speculaasdeeg, waar kruidnoten van worden gemaakt.
De ingrediënten worden op verschillende momenten door elkaar gemengd, in het begin ook warm. Het deeg moet tussendoor enkele dagen rusten (besterven is de vakterm) voordat de kruiden en rijsmiddelen erbij gaan. Nadat het nog een nacht heeft gestaan, kan het in de vormmachine en daarna de oven in.
Bij kruidnoten worden alle ingrediënten in één keer bij elkaar gedaan. Het koude deeg wordt daarna direct verwerkt en afgebakken.
Na het bakproces zijn de Friese pepernoten bros en hard. Eén keer in de mond, smelten ze op de tong, zeggen de bakkers.
"Soms slaat het ook wel wat door", zo doelt Haga op de Europese regels. "Dit eet je maar een paar keer per jaar. De kans dat je daar dan ziek van wordt is misschien wel heel klein. Terwijl je wel een traditie om zeep helpt."

Uitzondering

Haga hoopt dat er een uitzondering mogelijk is voor de Friese pepernoten. "Dan hebben wij een streekproduct gered. Wij moeten er toch ook niet aan denken dat ons suikerbrood er niet meer is?"