Leeuwarden is bodembeestenstad van 2023

Alie en Lysbet mei in selsmakke knuffel fan in wjirm
Alie en Lysbet met een zelfgemaakte knuffel van een worm © Omrop Fryslân
Leeuwarden is uitgeroepen tot Bodemdierenstad van 2023. De organisatie van het burgerwetenschapsproject de 'Bodemdierendagen' vindt dat de gemeente zich het beste inzet voor de biodiversiteit in de bodem.
De stad won de zogenaamde 'Bodemdieren Battle', waarvoor gemeenten en hun inwoners bodemdieren telden, zoals slakken, mollen en wormen. De aantallen werden doorgegeven aan de organisatie. Leeuwarden deed dit het vaakst en volgens de jury met het meeste enthousiasme.
Ljouwert is Boaiembistestêd fan it jier
De prijs werd in het Natuurmuseum Fryslân uitgereikt aan ambtenaren Alie Valkema en vrijwilliger Lysbet Hoekstra. Afgelopen tijd zetten zij zich druk in om kinderen te leren over wat er allemaal op en onder de grond leeft.
De Boaiembistepriis wurdt útrikt
De uitreiking van de Bodemdierenprijs © Omrop Fryslân
De kinderen mogelijk letterlijk met hun handen in de modder. Ook leren ze via bodembeestenknuffels hoe dieren in elkaar zitten en leven. Deze knuffels zijn door Alie en Lysbet zelf gemaakt.

Bewust worden

Alie en Lysbet willen kinderen graag bewust maken van de bodem en de waarde ervan. "We willen overdragen dat kinderen leren om zich heen te kijken. Dat ze er bewust van worden dat zij ook invloed hebben op de grond."
Zo doen ze bijvoorbeeld onderzoek naar de doorlaatbaarheid van de bodem. Ze stampen hem aan en gieten er water overheen. "Toen er na anderhalf uur nog steeds geen water doorheen was gelopen, wilden de kinderen graag aan de rest van de school vertellen dat ze op de paden moeten lopen en niet ernaast. Dat is precies wat we willen bereiken."

Bodemdieren tellen

Ecologen verkrijgen via de 'Bodemdieren Battle' belangrijke informatie over het bodemleven in de bebouwde kom. Mensen kunnen in hun eigen tuin op zoek naar de beesten. Deze zijn ingedeeld in tien categorieën, waaronder slakken, spinnen en wormen.
De 'Boaiembistekaart'
De 'Bodemdierenkaart' © Omrop Fryslân
Het is de kunst om beesten uit alle categorieën te vinden. Dat is niet altijd makkelijk, vertelt onderzoeker Ron de Goede van de Universiteit Wageningen. "Vaak komen er maar zes van de tien soorten voor."
Hoe je omgaat met je tuin is belangrijk.
Gerard Korthals, onderzoeker
Aan de hand van de telling krijgen mensen een score voor hun tuin. Leeuwarden krijgt een zeven gemiddeld, dat is ongeveer gelijk aan de rest van Nederland. Toch zitten er uitschieters tussen, zoals het 'tiny forest' in Leeuwarden. Die krijgt een 9.8. "Dat betekent dat alle tien groepen daar voorkomen in hoge getalen", verklaart onderzoeker Gerard Korthals.
Het aantal bodemdieren is sterk afhankelijk van hoe oud en groen de bodem is. Dit kan in Nederland veel beter, vindt Korthals. "Niet alleen je tuintype, maar ook hoe je omgaat met je tuin is belangrijk. Door bijvoorbeeld de bladeren te laten liggen."