Vorige week nog te nat, nu is het te koud om suikerbieten te oogsten

De machines voor de suikerbieten staan stil
De machines voor de suikerbieten staan stil © Timo Jepkema, Omrop Fryslân
Het invallende winterweer zorgt voor problemen bij bietenboeren. Er moet nog zo'n veertig procent van de suikerbieten uit de grond worden gehaald, maar Koning Winter zorgt voor flinke vertraging.
De machines staan stil op het erf van het loonbedrijf van Oenze de Graaf. De vorst zorgt ervoor dat suikerkristallen in de suikerbiet uitzetten.
"Er is veel meer vorst dan werd verwacht. Als we de bieten nu oogsten en naar de fabriek brengen, dan kunnen ze de bieten niet verwerken. De kristallen worden slijmerig", zegt De Graaf.
De Graaf heeft een loonbedrijf in Wierum. "De tijdsdruk begint nu wat toe te nemen, want we lopen al achter door het natte weer." Er mogen wel bieten worden geoogst, maar er is eerst overleg nodig met een tussenpersoon van de suikerbietenverwerkers.
Het is te koud voor suikerbieten
Het moet eerst een paar dagen dooi zijn voordat de machines weer bieten kunnen oogsten. De bieten zijn nu té bevroren. "Dan kun je ook niet zeggen dat we direct kunnen beginnen, de biet moet eerst even herstellen. Ik denk dat we de komende dagen ook nog niet aan de slag kunnen."
Oenze de Graaf bij zijn loonbedrijf in Wierum
Oenze de Graaf bij zijn loonbedrijf in Wierum © Timo Jepkema, Omrop Fryslân
Het is de zoveelste tegenvaller dit jaar. In de herfst kon zijn materiaal nauwelijks de akkers op omdat het veel te nat was. "Het is een lastig jaar. Het overkomt je en daar moet je dan maar rekening mee houden."
Hoe groot de financiële schade is, is nu nog niet duidelijk. "Dan moeten er bieten blijven zitten, maar er zijn natuurlijk wel veel meer kosten."
Begin deze week stond nog 34.000 hectare bieten in de grond. Afgelopen jaren was dit eind november nog 15.000 tot 26.000 hectare. De natte herfst was tot nu de grootste oorzaak daarvan, zware machines liepen vast. Voorlopig is er nog voldoende voorraad suikerbieten om de suikerfabrieken op volle capaciteit te laten draaien, zegt een suikerbietencorporatie.
Toch gaan er wel bieten van het land. Voor bieten die gebruikt worden als veevoer zijn de regels minder streng.
"Als er dan wat vorst in komt, is het niet zo erg", zegt melkveehouder Gerrit Brouwer uit Easternijtsjerk. Hij heeft een loonbedrijf op zijn land.
"Het is redelijk gegaan. We hebben maar één probleem gehad." De machines van het loonbedrijf liepen donderdagavond nog vast, maar vrijdag hadden ze meer geluk.
"Ik ben bli dat het gelukt is", vertelt Brouwer. "Ik zit steeds weer naar de berichten te kijken. Dan is het weer te koud, dan te nat. Ik ben blij dat het met hulp van het loonbedrijf gelukt is. Je moet de dagen pakken die je pakken kan."