Acht Friese vergisters op slot door te hoge concentratie amfetaminen

In kofergister op de Dairy Campus yn Ljouwert
Een covergister op de Dairy Campus in Leeuwarden © ANP
Bij acht van de veertien covergisters in Fryslân is een te hoge concentratie van amfetaminen aangetroffen. Het zogeheten digestaat dat ze maken mag daardoor niet als meststof worden gebruikt en kan dus niet worden afgevoerd. Daarom zitten de bedrijven nu op slot.
In een covergister wordt mest vermengd met biologisch afval, zoals maïs of gras. Het vergistingsproces levert groen gas op, maar ook blijft er zogeheten digestaat over. Dat kan worden gebruikt als meststof op het land.

Speed

Begin oktober werd duidelijk dat er bij een controle in juni te hoge waardes van potentieel gevaarlijke stoffen waren aangetroffen bij negen Friese covergisters. Het probleem speelt ook bij covergisters in Groningen en Drenthe. Een tweede controle toonde opnieuw te hoge concentraties van amfetaminen aan.
Amfetaminen zijn het belangrijkste ingrediënt voor de drug speed. Maar ze worden ook gebruikt in medicijnen, bijvoorbeeld voor ADHD-patiënten.
deputearre steaten
Gedeputeerde Matthijs de Vries © Provincie Fryslân
Het is niet duidelijk waar de amfetaminen precies vandaan komen, zegt gedeputeerde Matthijs de Vries. "We zijn momenteel natuurlijk druk bezig om dat uit te zoeken, maar dat is ingewikkeld. De eigenaren van de covergisters weten het ook niet."

Groot probleem

Het betekent wel dat covergisters hun materialen niet kwijt kunnen, aldus de gedeputeerde. "Je kunt het digestaat niet meer over het land uitrijden. Dan belanden die amfetaminen in de bodem en dat wil je gewoon niet. Dus wij zijn nu aan het kijken of we het tijdelijk moeten opslaan, of dat we het allemaal moeten afvoeren. Dat heeft natuurlijk grote financiële gevolgen. Dus dit is echt wel een groot probleem."
Met de provincies Groningen en Drenthe is De Vries op zoek naar een oplossing. Maar de ruimte om wat te doen is klein, zegt hij. "Elke dag dat zo'n covergister niet verder kan, is een probleem. Dat probleem zien wij ook wel, maar de mogelijkheden zijn momenteel gewoon heel beperkt."