November is nog nooit zo nat geweest: "De buien zijn intensiever"

waar
Een vaak voorkomend beeld de afgelopen maand: Tjitske Wiebenga die regen voorspelt. © Omrop Fryslân
Oktober brak al neerslagrecords, maar november heeft er nog een schepje bovenop gedaan. De regenjassen en paraplu's maakten de afgelopen weken overuren in Fryslân.
Half november waren er twee grotendeels droge dagen, maar verder heeft het bijna iedere dag geregend. Vooral de dag van veel Sinterklaasintochten - 18 november - was triest. "Aan het eind van de ochtend viel de eerste neerslag", zegt weervrouw Tjitske Wiebenga. "Daarna heeft het de hele dag door geregend. Veel intochten vielen in het water."
"De klap op de vuurpijl kwam de dag erna: op 19 november viel er in Leeuwarden bijna 27 millimeter regen. Het gemiddelde van de maand is 73,8 millimeter."
Het mag duidelijk zijn: daar zitten we deze keer ver boven. Tot en met de eerste uren van 30 november is op het KNMI-station van Leeuwarden 171,3 millimeter gevallen. Daarmee is het de natste maand november sinds de neerslag in 1974 wordt gemeten.

Tien natste novembers in Leeuwarden sinds 1974

Jaar Neerslag (mm)
2023 171,3
1992 152,8
1977 147,1
2015 133,4
1990 133,1
1996 129,5
2009 125,1
2000 111,8
2013 106,5
2001 103,5
Dat het een extreem natte maand is, blijkt ook uit het feit dat het Woudagemaal in Lemmer deze maand op volle toeren draaide. Uiteindelijk stond het gemaal bijna anderhalve week onder stoom, dat gebeurt maar heel zelden.
Meer regenwater is één van de verschijnselen die horen bij klimaatverandering. "De buien die vallen, zijn vaak intensiever", vertelt Wiebenga. "Dat was ook zo op 7 november: toen waren de druppels zó dik, ze vielen loodrecht naar beneden. In korte tijd valt er dan heel veel regenwater. Zo stond kinderspeelhal de Naturij in Drachten volledig onder water."
anp
Het Woudagemaal onder stoom © ANP
Met collega's heeft Wiebenga het onderling ook even over de dikke buien van 7 november gehad, die in het zuidoosten van de provincie op sommige plekken voor overlast zorgden.

Karakter van een tropische bui

"Dat kon weleens een tropische bui zijn geweest, zeiden we tegen elkaar. Dat gebeurt 's zomers wel eens, maar zó laat in jaar komt minder vaak voor. Het viel gewoon op: het had de intensiteit en het karakter van een tropische bui."
Het heeft onder andere te maken met de relatief hoge temperatuur van het zeewater. "Dat verdampt en dan is er meer vocht in omloop dan gewoon."
Winters onweer is veel gevaarlijker dan in de zomer.
Weervrouw Tjitske Wiebenga
Het relatief warme zeewater in combinatie met koude bovenluchten kan ook de oorzaak zijn van winters onweer. "Die verschillen in temperatuur zijn deze tijd van het jaar heel groot, zo ontstaat er onweer."
Dat kon ervoor zorgen dat er afgelopen vrijdag een blikseminslag in de molen van Holwerd was. "Winters onweer is veel gevaarlijker dan in de zomer, want de wolkenbasis zit veel dichter op aarde. In de zomer heb je meer ontladingen die van wolk naar wolk gaan. Maar omdat de wolken nu lager hangen, gaat de ontlading vaker naar de aarde."
Wiebenga voorspelt dat de eerste dagen van december lijken op de laatste dagen van november: de droge momenten overheersen met veel ruimte voor de zon.