Bestuurskundige Rieks Osinga: "Volstrekt onbegrijpelijk dat Yesilgöz deur dicht doet"

© Omrop Fryslân

Bestuurskundige Rieks Osinga vindt het onbegrijpelijk dat VVD-leider Dilan Yesilgöz heeft aangegeven niet te willen samenwerken met de PVV. Hij vindt het pure politiek en Haags beleid.

Twee dagen na de verkiezingen zegt bestuurskundige Rieks Osinga dat ook hij niet had voorspeld dat de PVV zo'n aardverschuiving zou veroorzaken. "Je zag in de peilingen dat het nog een klassieke linksrechts strijd zou worden, dat het spannend zou worden tussen Groenlinks-PvdA en PVV", zegt hij.

"Maar dat het zo afgetekend zou zijn, had niemand aan zien komen."

Dossiers zijn niet opgelost

Volgens hem heeft dat te maken met twee situaties die nu aan de hand zijn. In de eerste plaats wordt de PVV wel vaker onderschat in peilingen. "Maar dat verklaart dit verschil absoluut niet", voegt Osinga gelijk toe.

Als tweede redenering geeft Osinga dat de uitslag een afrekening is met de middenkabinetten door de kiezer. "Kiezers vinden dat ze tot te waterige compromissen komen en dus de problemen niet echt oplossen."

Rieks Osinga over de grote winst van de PVV

Voorbeelden van dat soort problemen zijn migratie, het stikstofdossier en wonen. "Die discussies spelen al jaren maar veel dossiers worden niet echt geslecht, opgelost zo. Dus dan maar op deze manier, denkt de kiezer."

Wilders heeft daarnaast ook nog goed campagne gevoerd, vindt Osinga. In het begin ging het nog over bestaanszekerheid en het minimumloon. "Maar daarna waren al snel het klimaat, 'jij-bakken' over en weer, en doorrekeningen van programma's het onderwerp van discussie. Dat soort issues zijn door Wilders het best geadresseerd."

In 'It Polytburo' bespreken presentatoren Andries Bakker en Eric Ennema elke week met een gast actuele thema's in de politiek. Kijk hier naar de volledige uitzending met Rieks Osinga.

De PVV-slogan 'De Nederlander op 1' is volgens Osinga treffend voor de onderwerpen waar Wilders zich over heeft uitgesproken.

'Gedoogconstructie' met VVD?

De uitspraak van VVD-leider Yesilgöz dat ze niet met de PVV in een kabinet wil, valt bij Osinga minder goed. "Volstrekt onbegrijpelijk vind ik dat." Hij begrijpt het van de Haagse realiteit, de tactische kant op wel: de VVD wil zo druk zetten op Omtzigt en de PVV.

Maar de VVD heeft zich jarenlang gehinderd gevoeld door linkse- en middenpartijen. "Je hebt nu juist een tijd en een uitslag waarin je een groot deel van je agenda voor elkaar kunt krijgen. Nederland heeft ook nog eens op deze manier gestemd, en dan doe je met deze uitslag dit."

Rieks Osinga over de uitspraak van Yesilgöz

Met de zetelwinst van de PVV, NSC en BBB in Fryslân lijken de linkse en christelijke partijen die ooit zo groot waren, erg weg te zakken. Een harde conclusie die volgens Osinga ook logisch is. De partij van Wilders heeft namelijk naast vrij extreme standpunten ook wel thema's die eigenlijk klassiek sociaaldemocratisch zijn, zegt de bestuurskundige.

"Zoals bijvoorbeeld op het gebied van zorg. Als daar je noden zitten en die niet geadresseerd worden, begrijp ik dat je bij de PVV uitkomt en dan de extreme punten voor lief neemt. Helemaal nadat Wilders heeft gezegd: die extreme kant van mijn agenda laat ik nu varen."

Is Wilders milder dan zijn programma?

Toch vragen sommige mensen zich af of Wilders die extremere punten uit zijn verkiezingsprogramma wel werkelijk zal laten varen. Zelf zei hij ook al dat die in het dna van zijn partij zitten. Toch denkt Osinga dat hij wel moet, anders wordt regeren lastig.

"Ik denk dat Geert Wilders heel graag wil regeren, en dat ie op een aantal thema's ook echt wel concessies zal doen. Hij weet ook wel, als ik dat niet toen, dan is het ook weer klaar, daar is Omtzigt ook duidelijk in geweest."

Rieks Osinga over de nieuwe Kamerleden

De afweging over hoe geloofwaardig Wilders op dat punt is, moeten de samenwerkende partijen dan ook zelf maken, zegt Osinga.

66 Nieuwe Kamerleden

Met al die nieuwe partijen die veel nieuwe zetels hebben binnengehaald, verdwijnt tegelijkertijd veel ervaring uit de Kamer. In gewone omstandigheden is dat niet goed, maar in dit geval hoeft dat helemaal niet een slecht gegeven te zijn, legt de bestuurskundige uit.

"Het signaal is ook wel een beetje: we zijn wel klaar met die oude politiek. Dan is het misschien helemaal niet zo verkeerd dat er ook een echte wisseling van de wacht komt. Niet alleen in de gezichten en beleid van het kabinet, maar ook in de gezichten die je in de Kamer ziet."

© Gerco van Beek