Biologische boeren willen subsidie van het Rijk: "Anders kan de sector niet groeien"

Sybrand Bouma is biologische boer sinds 1987 © Omrop Fryslân

Biologische boeren zijn klaar met het uitblijven van beloofde subsidies. De overheid zegt al jaren dat ze de sector met financiële steun willen laten groeien, maar het geld blijft op de plank liggen.

"Wij vinden dat de politiek nu echt stappen moet zetten", zegt Sybrand Bouma van Natuurweide. Dat is een landelijke vereniging voor biologische boeren met meer dan 350 leden.

Bouma is biologische boer sinds 1987 en houdt 135 koeien op zijn boerderij in Grou. Hij ziet dat het al jaren moeilijk is voor de sector om geld binnen te krijgen.

"De overheid zet nog vol in op de reguliere landbouw, terwijl we ook stappen kunnen zetten. De biologische sector moet groeien naar 15 procent van het totale landbouwareaal in Fryslân. We zitten nu op zo'n 5 procent. Zonder geld kan deze sector moeilijk verder groeien."

Zonder geld kunnen de ambities niet worden waargemaakt, zegt Sybrand Bouma

Wytze Brandsma is bioboer in Bolsward en voorzitter van de Feriening Biologyske Boeren Fryslân. Hij ziet om zich heen de gevolgen van het uitblijven van steun. Het groeipotentieel wordt niet benut, volgens hem.

"We hadden graag groter willen zijn als sector en er zijn veel boeren die biologisch willen worden."

Het aandeel biologische boerenbedrijven in Fryslân blijft achter © Omrop Fryslân

Waarom het dan niet gebeurt? "De omschakeling kost veel tijd en geld. Het duurt twee jaar om biologisch te worden en in die tussentijd kun je niets afzetten. Je verdient geen geld, maar je hebt de kosten wel. Daarom had er subsidie moeten komen. Als die niet komt, gaan de boeren ook niet over."

Biologische boeren gebruiken geen kunstmest en geen bestrijdingsmiddelen. Omschakelen van een gangbaar bedrijf naar een biologische variant duurt twee jaar. De grond moet vrij zijn van de stoffen uit kunstmest en bestrijdingsmiddelen om de stempel biologisch te krijgen.

In de tussentijd verdienen boeren geen geld. Subsidies zouden moeten helpen om de boeren deze periode door te komen. Minister Piet Adema van Landbouw zei eind 2022 dat het aandeel biologische boeren tot 2030 moet groeien van 4 naar 15 procent.

Bouma zit als voorzitter van Natuurweide regelmatig aan tafel met verschillende organisaties. Hij ziet dat er in het landbouwakkoord bijvoorbeeld 50 miljoen gereserveerd was voor de biologische boeren, maar dat geld blijft liggen.

Wij hebben de koeien zoveel mogelijk buiten, dus dan hoeft de stal ook niet beter.
Geld voor innovaties helpen de biologische boeren bijna niet, volgens Sybrand Bouma

Volgens de Grouster ligt het uitblijven van geld aan twee zaken. "Ten eerste: er wordt nu nog te veel ingezet op de reguliere landbouw. Er komt bijvoorbeeld geld voor innovaties als mestvergister of een betere stalvloer."

"Er wordt dan gezegd dat het voor iedereen is, maar de biologische boeren hebben er niets aan. Wij hebben de koeien zoveel mogelijk buiten, dus dan hoeft de stal ook niet beter."

Het tweede punt is dat de politiek anders moet denken. Geld voor biologische boeren wordt nog te veel gezien als staatssteun. "Je mag een sector niet zomaar helpen om producten in de markt te zetten. Dat is logisch, maar het zorgt er ook voor dat de sector te weinig wordt geholpen."

Leren van Denemarken

Bouma en Brandsma vinden beiden dat de overheid nu echt stappen moet zetten. Brandsma zegt dat Nederland kan leren van een land als Denemarken. Die zijn over: ze zetten volledig in op biologisch boeren en zijn nu een van de meest biologische landen in Europa.

Boeren die willen omschakelen, doen dat niet omdat het financieel te moeilijk is

"Het merk 'biologisch' had groter kunnen zijn. Er ligt wel een actieplan van het ministerie klaar, maar dat komt te laat. Geld neerleggen is aardig, maar dan moet er ook naar worden gehandeld. Pas dan zijn er echt goede stappen te zetten."

Biologische boeren subsidiegeld ligt er wel maar komt er niet