Waarom voelen we empathie voor de een en niet voor de ander? Tina onderzoekt het

Tina Farifteh in Sexbierum © Omrop Fryslân, Klazina Hofstee
Waarom houden we de ene vluchteling tegen bij de grens van Europa en ontvangen we een andere vluchteling met open armen?
Die vraag stelt Tina Farifteh uit Sexbierum in haar documentaire Kitten of Vluchteling. De Nederlands-Iraanse Farifteh is fotograaf en filmmaker en gaat in de documentaire op zoek naar hoe empathie werkt.
Farifteh is als 13-jarig meisje naar Nederland gekomen, omdat haar vader moest vluchten voor het Iraanse regime. Door haar eigen achtergrond leeft ze erg mee vanwege het lot van vluchtelingen, en toen ze hoorde van de gebrekkige opvang van asielzoekers in het azc in Ter Apel - mensen moesten buiten slapen - knapte er iets bij haar.
Tina Farifteh
Want tegelijkertijd werden vluchtelingen uit Oekraïine met open armen ontvangen. Mensen konden meteen aan het werk en de kinderen konden naar school. Net zoals mensenrechtenorganisaties al jaren adviseren.
Maar waarom lukt dat bij de ene vluchteling wel en bij de andere niet? En waarom voelen we empathie voor de ene persoon en niet voor de andere?
Ik wilde weten waarom onderweg naar Europa heel veel mensen verdrinken en waarom ons dat niet echt meer raakt.
Tina Farifteh over haar video-installatie The Flood
Tina Farifteh heeft gestudeerd aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag. In haar afstudeerproject, The Flood, onderzoekt ze waarom politici vaak watermetaforen gebruiken als er over vluchtelingen wordt gesproken. Ze hebben het over bijvoorbeeld een tsunami of een golf asielzoekers.
In haar video-installatie is de kijker omgedrongen door beelden van water, terwijl een stem namen van verdronken vluchtelingen opleest. Tegelijkertijd hoor je politici praten over de golf vluchtelingen die op ons afkomt.
"Ik heb ervoor gekozen om juist niet beelden van mensen te gebruiken, we hebben al zoveel van de beelden gezien, en die beelden doen ons niets meer", zo vertelt Farifteh. "Ik wilde weten waarom onderweg naar Europa heel veel mensen verdrinken en waarom ons dat niet echt meer raakt."
Tina Farifteh bij de Waddenkust © Omrop Fryslân, Klazina Hofstee
Farifteh heeft verschillende prijzen gewonnen met The Flood, zoals de Talent Award van het Fotofestival Naarden, en de tweede prijs bij de Zilveren Camera in de categorie Storytelling. De NRC noemde haar begin dit jaar een van de 'culturele talenten' van 2023.
Buro de Vries zoekt het uit! Mooie documentaires, interessante gasten en verrassende gesprekken. Buro de Vries gaat gemoedelijk de diepte in. Met veel aandacht voor natuur, cultuur en geschiedenis. De deuren van het Bureau zijn zondag open van 11.00 tot 13.00 uur. Zondagavond om 21.00 uur wordt het programma herhaald.
Farifteh filmde de watergrenzen van Nederland om die te gebruiken in haar video-installatie The Flood en kwam zo ook terecht bij de Waddenkust. Ze vond het er zo mooi, dat ze er later naartoe is verhuisd.
"Het leek me leuk om ergens te wonen met een hele mooie naam, dus ik dacht: Sexbierum is wel iets voor mij." Ze is regelmatig op de dijk te vinden. Het brengt haar rust. "Dan sta je in de wind en dan kun je voor je uit staren, de Waddenzee, gewoon een wijde blik, geweldig!"
Tina Farifteh vindt rust op de Waddendijk © Omrop Fryslân, Klazina Hofstee
De documentaire Kitten of Vluchteling gaat zondag 24 september in première op het Nederlands Film Festival. Op 26 september is de documentaire te zien bij de VPRO op NPO2 om 23.35 uur.
The Flood is vanaf oktober te zien in het Amsterdam Museum.