Jurjen Pal (96) zorgde voor nieuw Indiëmonument: "Het doet me echt wat als ik dit zie"

Jurjen Pal (lofts) en Rokus Greebe © Omrop Fryslân, Willem Vermeltfoort
Heerenveen krijgt er een nieuw Indiëmonument bij. Initiatiefnemer is de 96-jarige Jurjen Pal, die drie jaar lang diende in de oorlog.
"Het doet me echt wat als ik dit zo zie", zegt Pal, terwijl hij kijkt naar het monument dat naast historisch Museum Heerenveen staat. Kunstenaar Rokus Greebe is nog druk bezig om het monument af te maken.
Hij staat met een gele bal in zijn hand die bovenop een lange sokkel komt te staan. In de sokkel is een plaquette verwerkt met de namen van vijf gesneuvelde soldaten. "Eén van hen was een vriend van mij", zegt Pal.
Heerenveen heeft er een nieuw Indiëmonument bij
Indonesië vocht van 1945 tot 1949 een oorlog uit met Nederland over de onafhankelijkheid. Pal diende drie jaar in het leger en raakte daar vrienden kwijt. "Ik kreeg een brief dat een vriend van mij vermist was geraakt. Piet Roda was op een patrouille mee en daarna is er nooit wat meer van hem gehoord. De volledige patrouille is nooit teruggevonden."
Hij is meegegaan. Dat heeft hem zijn leven gekost.
Jurjen Pal, veteraan
"Piet was ook nog een jonge die eigenlijk niet eens mee zou gaan. Hij werkte eigenlijk op kantoor, maar omdat er te weinig soldaten waren, is hij meegegaan. Dat heeft hem zijn leven gekost."

Vreselijke tijd

Pal kwam zelf in 1949 terug naar Nederland. "Het was een vreselijke tijd. De dood is dan zo dichtbij en dat doet enorm veel pijn. Het is onwerkelijk als je het leven zo moet laten gaan. Het gaat om jongens van twintig jaar oud en dan is het alweer klaar. Als je daar aan terugdenkt, dan doet dat nu nog pijn."
Kunstenaar Rokus Greebe © Omrop Fryslân, Willem Vermeltfoort
Om zijn traumatische geschiedenis een plekje te kunnen geven, wilde Pal graag een Indiëmonument in Heerenveen hebben. Daar was al een plaquette, maar die was niet goed zichtbaar. Hij betaalde alles voor het monument zelf en vroeg kunstenaar Rokus Greebe om iets te maken. "Ik wil dat gevoel van Indonesië naar boven halen", zegt Greebe.
Hij plaatst de gele bol op het monument en maakt er groene palmbladen aan vast. "Het is opgebouwd uit lagen. De rode onderkant moet de aarde van Indonesië voorstellen en zo ga je langzamerhand naar boven. De gele bal is de zon, maar tegelijk ook de maan. In Indonesië heb je geen schemering, maar gaat het leven van dag gelijk over op nacht. Dat wilde ik meenemen in dit monument."

Herdenking

Pal is blij met het nieuwe monument, maar staat er ook met gemengde gevoelens naar te kijken. Zijn vrouw zette zich in voor het monument, maar zij kan er door een hartaanval niet meer bij zijn. "Dat is verdrietig, maar ik hoop dat ze dit toch een beetje meekrijgt."
Dinsdag 15 augustus is er een herdenking van de oorlog. Die vindt plaats bij het nieuwe monument.