Geen steun bij PvdA en GL voor bezuinigingen op cultuur, FvD wil kritisch kijken

Albert van Dijk (Forum voor Democratie), Edou Hamstra (PvdA) en Charda Kuipers (GrienLinks) © Omrop Fryslân
Woningbouw, stikstof, cultuurbezuinigingen: op alle onderwerpen die aan bod kwamen in het derde verkiezingsdebat van Omrop Fryslân, staan PvdA en GrienLinks lijnrecht tegenover Forum voor Democratie.
De twee linkse partijen, die landelijk een innige samenwerking zijn aangegaan, zijn meer gelijkgestemd over de thema's. Toch stellen ze in Fryslân wel andere prioriteiten.
Dat werd woensdag duidelijk tijdens het derde televisiedebat in aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen van 15 maart. Tot en met vrijdag komen alle zeventien partijen langs.
De volledige uitzending van het tweede verkiezingsdebat is hier terug te zien.
Een paar maanden geleden was een meerderheid van Provinciale Staten nog voor een bezuiniging van 1,6 miljoen euro op taal en cultuur in Fryslân. Met de verkiezingen in zicht willen de meeste partijen dat toch tegenhouden.
PvdA en GrienLinks vinden het belangrijk dat de provincie blijft investeren in cultuur in Fryslân. Waar PvdA benadrukt dat vooral de Friese taal en cultuur belangrijk is, vindt Grienlinks juist dat de provincie moet open staan voor allerlei soorten cultuur. "Je moet je ook openstellen voor het onbekende, dat is het mooie aan cultuur", zegt Charda Kuipers (GL).
Forum voor Democratie vindt dat er in Friese taal en sport geïnvesteerd moet worden: "De cultuur die ons verbindt, is wat ons Fries maakt." Over kunst denkt lijsttrekker Albert van Dijk anders: "Ik vind dat we niet moeten bezuinigen op de Friese eigenheid, maar de 'mienskip' moet geen geld uitgeven aan kunstenaars."
Edou Hamstra legt uit waarom de PvdA niet op cultuur wil bezuinigen:
Moet de provincie bezuinigen op cultuur?
Edou Hamstra van de PvdA benoemt de verbindende rol van cultuur in de provincie: "Een van de grootste problemen nu is individualisering in de samenleving. Alles wat verbinden is, is Fries, dat is onze identiteit. Laten we niet bezuinigen op wat ons verbindt."
GrienLinks wil sowieso dat de bezuinigingsplannen van tafel gaan. "Bezuinigen worden gedaan zonder te kijken naar het effect ervan. Dat vind ik geen goede basis. We moeten onze keuzes baseren op wat we belangrijk vinden", zegt Kuipers.
Van Dijk vindt het vooral fijn dat er over bezuinigingen worden nagedacht. "We mogen best eens kritisch kijken naar het budget van de provincie. Met deze discussie komt dat mooi op gang."

Woningnood

Eigen inwoners eerst, vindt Forum voor Democratie als het gaat om het recht op woningen in de provincie. "Dat is belangrijk voor de levendigheid en het mienskipsgevoel in de dorpen. De Hollanders en mensen van elders wachten maar even", vindt Albert van Dijk.
Edou Hamstra van de PvdA wil dat jongeren in hun eigen dorp kunnen blijven wonen. "Maar er moet geen hek om Friesland", zegt ze. "Wel moeten we flink investeren in sociale huurwoningen."
Moet de provincie gemeentes dwingen om voldoende sociaal huur te bouwen?
Wat moet de rol voor de provincie zijn bij woningbouw?
Daar is Kuipers het mee eens. "De reden dat mensen niet in hun dorp kunnen blijven wonen is niet omdat iemand anders een huis heeft weggekocht: er zijn gewoon te weinig huizen. Iedereen moet wonen waar hij wil wonen en waar hij zich thuis voelt, of je er geboren bent of niet. Het belangrijkste is dat er plek komt, nu zijn er sowieso te weinig huizen in Fryslân."

Rol voor de provincie bij woningbouw?

Alle partijen vinden dat er genoeg huizen moeten komen, maar de manier waarop is punt van discussie. Want wie moet bepalen hoeveel huizen er komen, waar ze komen en in welke prijsklasse? De provincie zou gemeentes kunnen dwingen om aan bepaalde voorwaarden te voldoen.
Forum voor Democratie vindt dat daar in ieder geval geen taak voor de provincie is weggelegd: "Mensen moeten vanuit de dorpen initiatief nemen, zij weten waar er gebouwd kan worden", stelt Van Dijk. "Ik word altijd een beetje allergisch van dwang. De bevoegdheid moet bij de gemeente blijven."
GrienLinks-lijsttrekker Kuipers vindt juist wel dat de provincie een rol kan spelen. "Ik weet niet of de provincie moet dwingen, maar het gaat wel over onze inwoners, ook over onze jongeren. Als provincie moeten we ervoor zorgen dat er genoeg sociale huur is, juist omdat je dan voldoet aan een behoefte."
Hamstra is het met haar eens. "Er zijn heel veel gemeentes die het alleen niet halen, die juist behoefte hebben aan een centrale functie. De provincie moet daar zoveel mogelijk stimuleren en sturen. We moeten de gemeentes helpen."

Stikstof

Ook de aanpak van de stikstofproblematiek stond ter discussie. Forum voor Democratie vindt dat de provincie zich moet verzetten tegen het landelijke beleid. Van Dijk denkt dat er vooral te veel Natura 2000-gebieden zijn. "We moeten erop aandringen dat we die gebieden anders aanwijzen. Sterker nog, we moeten ervan af."
Dat vindt Hamstra (PvdA) te eenvoudig. "Partijen zeggen nu 'het moet van de wet'. Nee, we willen de natuur redden én een beter toekomstperspectief voor de boer."
Forum, PvdA en GrienLinks bespreken de aanpak van de stikstofproblematiek:
Hoe komt Nederland uit de stikstofproblematiek? Forum, PvdA en GrienLinks in discussie
Ze pleit voor een ander verdienmodel voor de boeren: "Dan betalen we de boeren voor het landschapsbeheer, het behoud van weidevogels en waterbeheer. Dat is een toekomstperspectief."
Kuipers benadrukt dat er verder gekeken moet worden dan de stikstofproblematiek. "Het allergrootste probleem is dat de biodiversiteit verloren gaat. Daar moeten wij wat aan doen, dat is de toekomst van ons allemaal, of je nou boer bent of burger."
Donderdag is het vierde verkiezingsdebat van Omrop Fryslân. Dan zijn de lijsttrekkers van VVD, FNP en JA21 te gast.
Kijk voor alle informatie en al het nieuws rondom de Statenverkiezingen van 15 maart op Omropfryslan.nl/verkiezingen.