Gaswinning en stikstof verdelen partijen in tweede verkiezingsdebat

Hanneke Goede (SP) en Max Aardema (PVV) © Omrop Fryslân
PVV, SP, ChristenUnie en BVNL zijn het niet eens over hoe het verder moet met de gaswinning in Fryslân. Ook de stikstofaanpak is een punt van discussie tussen de partijen. Over de toekomst van het openbaar vervoer zijn de partijen het grotendeels eens, over de uitvoering ervan minder.
De vier partijen waren dinsdag te gast bij het tweede televisiedebat van Omrop Fryslân in aanloop naar de Statenverkiezingen van 15 maart. Tot en met vrijdag komen alle zeventien partijen langs.
De volledige uitzending van het tweede verkiezingsdebat is hier terug te zien.
Dinsdag zorgde vooral het thema gaswinning voor een hevige discussie tijdens het debat. PVV-lijsttrekker Max Aardema en Binne de Vries van BVNL (die lijsttrekker Johan Talsma verving) vinden dat de provincie gaswinning hier toe moet staan. "We hebben nog heel veel gas in de Noordzee en in de Waddenzee misschien ook wel", stelt Aardema.
Lijsttrekkers Matthijs de Vries (CU) en Hanneke Goede (SP) zijn het daar duidelijk niet mee eens, zij vinden dat Fryslân moet stoppen met gas. "We zien wat er gebeurt in Groningen, dat is een groot drama", zegt Goede.
PVV, SP, ChristenUnie en BVNL in discussie over gaswinning:
Moeten we stoppen met gaswinning in Fryslân of niet?
Ook Matthijs de Vries vindt dat het rapport over aardgaswinning in Groningen genoeg reden is om geen gas meer te winnen in Fryslân. "Nu dat rapport er ligt, snap ik niet dat wij hier aan tafel kunnen zeggen dat we met de gaswinning doorgaan. Er zijn heel veel goede alternatieven."
De PVV en BVNL zien kernenergie als mogelijk alternatief. "Dat kan veilig, dat zal ook de toekomst uitwijzen." De SP ziet daar veel minder heil in. "Het duurt nog tientallen jaren voordat dat er staat", zegt Goede. "Bovendien is het ongelooflijk duur."
Wat dan wel? "Zonnepanelen op daken. We zien nog zoveel daken waar nu nog niets ligt, waar nog ruimte is. De inwoners profiteren daar ook weer van. En door minder te verbruiken lossen we het probleem al voor een groot deel op."
De SP en BVNL zijn het er wel over eens dat de opbrengsten van de opgewekte energie direct moet terugvloeien naar de inwoners van de provincie.

Hoe nu verder met de boeren?

Ook zijn de meningen verdeeld over het stikstofbeleid. De doelen die landelijk zijn vastgesteld - stikstofreductie van 50 procent in 2030 - zijn tot stand gekomen op basis van rechterlijke uitspraken. De PVV en BVNL willen dat Fryslân zich daartegen verzet: "Wij zetten onze hakken in het zand. Wij zullen er niet aan meewerken", zegt Aardema (PVV).
"Als provincie heb je een uitvoerende taak", zegt Binne de Vries (BVNL). "Als wij in Provinciale Staten komen, kunnen we ons daar best tegen verzetten en met andere ideeën komen."
PVV en BVNL willen zich verzetten tegen het landelijke stikstofbeleid:
Moet de provincie zich verzetten tegen het landelijke stikstofbeleid?
Matthijs de Vries (CU) vindt wel dat de provincie met de 'Friese aanpak' door moet gaan in het stikstofdossier. "Het is landelijke wetgeving, het kan niet anders dan dat we ermee aan de slag moeten." Ook vindt hij dat de boeren perspectief moeten krijgen: "Mensen zijn klaar met de polarisatie, we moeten met elkaar aan de slag."
Volgens Goede (SP) moet er verder gekeken worden dan de boeren: "Wij willen liever meer boeren die extensiever werken. Maar kijk bijvoorbeeld ook naar Tata Steel of Schiphol. Er liggen veel meer problemen. Wat kunnen we tegelijk aanpakken: grond, water, natuur? Boeren moeten daar veel meer in te zeggen krijgen."

Vervoersarmoede

Over het openbaar vervoer zijn de partijen het grotendeels eens: het moet toegankelijker en betaalbaarder. Ook vinden ze dat de kleine dorpen beter bereikbaar moeten worden. Over de manier waarop verschillen de partijen wel van mening.
Zo denkt Matthijs de Vries (CU) dat meer geld niet de oplossing is, maar dat er naar andere vormen van openbaar vervoer gekeken moet worden. "Bijvoorbeeld door kleinere bussen in te zetten in kleinere dorpen. De grote bussen kosten heel veel geld."
De SP vindt dat Den Haag moet betalen voor beter openbaar vervoer in de provincie:
Fryslân moet bereikbaar blijven, maar wie gaat dat betalen?
Binne de Vries (BVNL) sluit zich hierbij aan: "We moeten een handige manier vinden om in alle kernen openbaar vervoer te krijgen. Dit kan bijvoorbeeld door het te combineren met Wmo of leerlingenvervoer."
De PVV en SP benadrukken vooral de betaalbaarheid van het ov. "Mensen moeten zelf de keuze hebben om met het ov te gaan of met de auto, maar die keuze is er nu vaak niet meer", zegt Aardema (PVV).
Beter openbaar vervoer zorgt ook voor meer kansen voor mensen, stelt Goede (SP): "Als mensen de mogelijkheid hebben om ergens te komen, krijgen ze een betere baan, kunnen ze meer verdienen, etc. Uiteindelijk kunnen ze dan een huis kopen of huren. Zo pak je eerst het een aan en dan het ander."
Woensdag is het derde verkiezingsdebat van Omrop Fryslân. Dan zijn de lijsttrekkers van Forum voor Democratie, PvdA en GrienLinks te gast.
Kijk voor alle informatie en al het nieuws rondom de Statenverkiezingen van 15 maart op Omropfryslan.nl/verkiezingen.