Statenverkiezingen: maak kennis met de lijsttrekkers van BVNL, SP, ChristenUnie en PVV

Johan Talsma (BVNL), Hanneke Goede (SP), Matthijs de Vries (ChristenUnie), Max Aardema (PVV) © Omrop Fryslân
Deze week staat bij Omrop Fryslân in het teken van vijf debatten, waarin de lijsttrekkers van alle partijen langskomen die volgende week meedoen aan de Statenverkiezingen.
Vandaag is het tweede debat, met daarin de ChristenUnie, PVV, SP en BVNL. De lijsttrekkers van die vier partijen stellen zichzelf hieronder voor en geven alvast antwoord op een aantal vragen.
De debatten zijn van maandag tot en met vrijdag om 17.30 uur te zien op tv en online, de presentatie is in handen van Andries Bakker en Eric Ennema.
Lijsttrekker Matthijs de Vries van de ChristenUnie © Omrop Fryslân

ChristenUnie: Matthijs de Vries, 42 jaar, Leeuwarden

Welk dossier ziet u als grootste uitdaging voor de komende vier jaar, en waarom?
"Naast het openbaar vervoer, en het verduurzamen van de provincie is de stikstofaanpak de grootste uitdaging voor de komende jaren. In Fryslân doen wij dit met de Fryske oanpak.
De gebiedsprocessen moeten nu echt op gang komen waarbij er perspectief moet zijn voor de (jonge) boer. De ChristenUnie streeft naar een duurzame grondgebonden landbouw. Herstel van natuur en waterkwaliteit versterken van de biodiversiteit, dat is ons doel."
Wat hebben Provinciale Staten de afgelopen vier jaar goed gedaan?
"De ChristenUnie heeft zich ingezet om de leefbaarheid in Fryslân goed te houden. We hebben in coronatijd middelen beschikbaar gesteld om bijvoorbeeld dorpshuizen open en de economie op niveau te houden. We hebben geïnvesteerd in 'circulaire' economie, hebben extra geld geïnvesteerd in het innovatiecluster Drachten, en hebben een grote stap gezet voor de realisatie van de Lelylijn."
Wat juist niet?
"Ondanks onze inspanningen als ChristenUnie is het niet gelukt om het niveau van het busvervoer op niveau te houden. Dit is een teleurstelling, maar het maakt dat we de komende jaren nog duidelijker keuzes moeten maken over de toekomst van het openbaar vervoer in Fryslân. De ChristenUnie blijft zich inzetten voor een sterk ov-netwerk dat de leefbaarheid versterkt."
Waarom moet Fryslân op 15 maart naar de stembus?
"Stemmen is een democratisch recht, laat je stem horen voor een leefbaar Fryslân. De komende jaren nemen Provinciale Staten belangrijke beslissingen, over de leefbaarheid, cultuur, economie, openbaar vervoer, stikstof en de Lelylijn. Het is nu aan Fryslân om richting te geven aan die keuzes."
En waarom zouden we op uw partij moeten stemmen?
"Het is een tijd van tegenstellingen en onverwachte wendingen, crisissen volgen elkaar snel op. De ChristenUnie is een partij van hoop. Daarom zetten wij ons in voor een hoopvolle toekomst voor iedere inwoner in Fryslân. Door te luisteren, heldere keuzes te maken en door verantwoordelijkheid te nemen. Door als goede rentmeesters te zorgen voor elkaar en de schepping. Door jongeren een hoopvolle toekomst te bieden en ouderen waardig ouder te laten worden. De ChristenUnie wil met elkaar Fryslân mooier maken!"
Met welke partij zou u het liefst in een coalitie stappen?
"Met iedere partij waarmee wij als ChristenUnie onze doelen voor Fryslân kunnen bereiken."
Welke partij staat het verst van jullie af?
"Forum voor Democratie. De standpunten van deze partij staan ver bij ons vandaan."
Lijsttrekker Max Aardema van de PVV © Omrop Fryslân

PVV: Max Aardema, 60 jaar, Drachten

Welk dossier ziet u als grootste uitdaging voor de komende vier jaar, en waarom?
"Het dossier met de grootste uitdaging voor de komende jaren blijft het huidige klimaat- en natuurbeleid. Dit is een veelomvattend dossier en heeft direct of indirect invloed op het leeuwendeel van de beleidsvoorstellen die de afgelopen vier jaar de revue zijn gepasseerd. De komende jaren zal dit nog erger worden.
Voor de PVV is het een onderwerp dat ervoor zorgt dat er een hoop belastinggeld wordt verspild aan zinloze ambities die de 'mienskip' niets opleveren. De afgelopen jaren hebben wij ons daarom consequent tegen dergelijk beleid verzet en dit zullen wij ook de komende vier jaar blijven doen. "
Wat hebben Provinciale Staten de afgelopen vier jaar goed gedaan?
"De PVV is voor meer invloed van de burger. Daarom hebben wij in 2019 een motie ingediend voor een digitaal inspraakplatform en deze motie werd aangenomen. Onder de naam 'Stim fan Fryslân' is de afgelopen jaren uitwerking gegeven aan onze motie en inmiddels is het platform online. Ondanks onze kritische punten is het goed dat het platform er is gekomen."
Wat juist niet?
"Door het stikstofbeleid is de positie van de boer de afgelopen vier jaar steeds verder onder druk komen te staan. Het college heeft hieraan bijgedragen door blindelings achter Den Haag aan te lopen, terwijl het juist alle mogelijke middelen had moeten gebruiken om zich te verzetten tegen dit absurde beleid. Het belang van de boer moet altijd voorop gesteld worden."
Waarom moet Fryslân op 15 maart naar de stembus?
"Om alles wat Fryslân zo uniek en prachtig maakt te beschermen. De gevestigde partijen verkwanselen namelijk het Friese belang met beleid dat vooral gericht is op de realisatie van de eigen agenda's. De burger heeft steeds minder te besteden, maar de huidige bestuurders maken zich alleen druk om partijpolitieke belangen. Dit moet anders!"
En waarom zouden we op uw partij moeten stemmen?
"Voor de PVV staat alleen de burger centraal, daarom is voor ons een belangrijk speerpunt dat de inwoners directe invloed krijgen bij de totstandkoming van beleid via referenda en digitale raadpleging. Het realiseren van meer invloed vanuit de 'mienskip' willen wij hand in hand laten gaan met meer transparantie en het uitvoeren van beleid wat alleen dienstbaar is aan het belang van Fryslân en haar inwoners. De slogan van onze verkiezingscampagne is daarom 'De PVV is er voor u!'"
Met welke partij zou u het liefst in een coalitie stappen?
"Met een partij die het dichtst bij ons staat voor wat betreft de visie op burgerparticipatie en het verzet tegen het huidige klimaat- en natuurbeleid. Dit zijn voor ons kernpunten."
Welke partij staat het verst van jullie af?
"D66. D66 maakt zich alleen nog druk om het absurde huidige klimaat- en natuurbeleid. Zowel provinciaal als landelijk, gezien de houding van de Tweede Kamerfractie van D66 en die van partijleider Sigrid Kaag."
Lijsttrekker Hanneke Goede van de SP © Omrop Fryslân

SP: Hanneke Goede, 40 jaar, Sneek

Welk dossier ziet u als grootste uitdaging voor de komende vier jaar, en waarom?
"De energietransitie. De netwerkverzwaring gaat miljarden kosten, waarbij het Rijk in de regio het zeggenschap wil krijgen. Mensen (vooral minima die in sociale huur zitten of goedkoop konden kopen) betalen de hoofdprijs, omdat woningen tochten en ze zelf geen geld hebben om aanpassingen te doen.
Daarnaast verdwijnt het geld van de energierekening in de zakken van aandeelhouders, omdat deze buitenlandse staatsbedrijven (Vattenfall, Eneco en Essent) de zeggenschap hebben over onze energie.
Leg de beschikbare daken vol, zet dorpsmolens neer en vorm een provinciaal energiebedrijf. Zo stromen de winsten terug naar de mienskip en kunnen we inzetten op een gezamenlijke transitie!"
Wat hebben Provinciale Staten de afgelopen vier jaar goed gedaan?
"Aanwezig zijn op de PS-vergaderingen."
Wat juist niet?
"Ondanks dat geluiden uit de mienskip veranderen, wordt nog te veel vastgehouden aan de eigen denkwijze van een partij en vooral aan het "eigen ik". De Staten zijn geen goede afspiegeling van de maatschappij. Statenleden hebben het (vaak) beter dan veel inwoners. Hun eigen omgeving is waar ze hun beslissing op baseren.
Er moet meer en beter geluisterd worden."
Waarom moet Fryslân op 15 maart naar de stembus?
"Voor verandering! De achterban van bepaalde partijen stemmen altijd. De thuisblijvers kunnen het verschil maken en de verhoudingen compleet anders neerleggen. Zo wordt het ook echt een afspiegeling van de maatschappij."
En waarom zouden we op uw partij moeten stemmen?
"Wij hebben de blik op de toekomst. Iedereen kan het goed hebben, in plaats van alleen de directeuren met hoge inkomens.
Levensloopbestendig bouwen, de provincie weer bereikbaar maken met goed openbaar vervoer, boeren toekomstperspectief bieden, ons landschap herkenbaar houden.
De provincie is in de ogen van de SP niet voor de grootste schreeuwers of de dikste beurzen, maar voor ons allemaal, de inwoners."
Met welke partij zou u het liefst in een coalitie stappen?
"De partijen waarmee respectvolle samenwerking en overleg mogelijk zijn. Wij binden ons niet aan één partij, als de ideeën maar goed zijn."
Welke partij staat het verst van jullie af?
"Het gedachtengoed van (extreem-)rechts ligt ver van ons. Het gaat niet om geld verdienen en ikke, ikke, ikke, maar om menselijke waardigheid, gelijkwaardigheid, solidariteit: we kunnen het allemaal goed hebben!"
Lijsttrekker Johan Talsma van BVNL © Omrop Fryslân

BVNL: Johan Talsma, 35 jaar, Dokkum

Welk dossier ziet u als grootste uitdaging voor de komende vier jaar, en waarom?
"Dat het (landelijke en) provinciale stikstofprogramma van tafel gaat. Het betreft hier een - uitsluitend - bestuurlijk op papier benoemde overdadige ammoniakuitstoot ten aanzien van de Europees vastgestelde habitatsoorten in Natura 2000-gebieden. Aannames, schattingen en veronderstellingen vieren hoogtij met betrekking tot onderhavige stikstofreductiewens.
Zo is er het niet-deugdelijke Aerius-meetsysteem, de arbitrair vastgestelde KDW-omgevingswaarde, die inmiddels van middel tot doel is verheven.
Gedwongen krimp zal niks oplossen en biedt geen enkele garantie voor een goede instandhouding van de natuur. Het remt juist de innovatieve vooruitgang van het boerenbedrijf en zal de voedselzekerheid zwaar onder druk gaan zetten."
Wat hebben Provinciale Staten de afgelopen vier jaar goed gedaan?
"Met de Lelylijn is landelijk een stap vooruitgezet, via een provinciale lobby van Provinciale Staten. Ook is de bevolkingsenquête 'Stim fan Fryslân' opgestart."
Wat juist niet?
"Ten onrechte is een meerderheid meegegaan in het stikstofdossier.
En de vaarweg Drachten is ten onrechte niet in de verdere 'planfase gebiedsontwikkeling' De Hege Warren meegenomen, waardoor PS een unieke kans heeft laten liggen om zowel de vaarroute door Alde Feanen te ontlasten als de gevaarzetting tussen recreatie- en beroepsvaart ter plaatse op te heffen."
Waarom moet Fryslân op 15 maart naar de stembus?
"Omdat stemmen een democratisch recht en min of meer een plicht is om zo onze provincie mee te (be)sturen in de gewenste richting. Als je als inwoner iedere dag de provinciale geneugten ondervindt, is een gang naar de stembus wel het kleinste gebaar wat van de burger verwacht mag worden."
En waarom zouden we op uw partij moeten stemmen?
"Belang Van Nederland (BVNL) is een nieuwe partij die als doel heeft op te komen voor het belang van Nederland en zijn inwoners. BVNL wil bouwen voor inwoners en zorgen voor werk dichtbij. Minder regel, minder dwang, minder overheid en meer invloed van de inwoners. Economisch is BVNL klassiek liberaal."
Met welke partij zou u het liefst in een coalitie stappen?
"BVNL wil eerst de verkiezingen afwachten voordat wij gaan praten over een te vormen coalitie of welke partij wij mee willen samenwerken. Maar tijdens de coalitievorming moet gestreefd worden naar een zo breed mogelijk bestuursakkoord."
Welke partij staat het verst van jullie af?
"D66, wegens de in deze partij heersende klimaat- en stikstofgedachte en de beoogde uitvoering daarvan (halveren boerenstand) en het (bij voorbaat) uitsluiten van partijen om mee te regeren in hetzelfde democratische bestel."
Deze week maken we kennis met alle lijsttrekkers:
Kijk voor alle informatie en al het nieuws rondom de Statenverkiezingen van 15 maart op Omropfryslan.nl/verkiezingen.