Statenverkiezingen: maak kennis met lijsttrekkers van AWP, PvdD, PBF en 50Plus

Frans de Graaf (AWP), Menno Brouwer (PvdD), Sandra de Jong (PBF) en Herman Nota (50Plus) © Omrop Fryslân
Deze week staat bij Omrop Fryslân in het teken van vijf debatten, waarin de lijsttrekkers van alle partijen langskomen die volgende week meedoen aan de Statenverkiezingen.
Vandaag is het eerste debat, met daarin de Partij voor de Dieren, 50Plus, Provinciaal Belang Fryslân en de AWP. De lijsttrekkers van die vier partijen stellen zichzelf hieronder voor en geven alvast antwoord op een aantal vragen.
De debatten zijn van maandag tot en met vrijdag om 17.30 uur te zien op tv en online, de presentatie is in handen van Andries Bakker en Eric Ennema.
Lijsttrekker Menno Brouwer van de Partij voor de Dieren © Omrop Fryslân

Partij voor de Dieren: Menno Brouwer, 65 jier, Burgum

Welk dossier ziet u als grootste uitdaging voor de komende vier jaar, en waarom?
"De doelstellingen voor 2027 van de Kaderrichtlijn Water en de Natuuropgave, die met het Rijk en de Europese Unie zijn afgesproken, worden met het huidige beleid niet gehaald.
Deze thema's zijn direct gerelateerd aan thema's als de klimaatopgave, de stikstofaanpak en de verbetering van de biodiversiteit. De Partij voor de Dieren wil dat de komende vier jaar alles op alles wordt gezet om de afspraken met het Rijk en de EU met betrekking tot de gestelde doelen van de KRW en Natuuropgave te halen."
Wat hebben Provinciale Staten de afgelopen vier jaar goed gedaan?
"Er zijn mooie stappen gezet op het gebied van circulaire economie. De stap naar volledig circulair is echter nog een lange weg. Fryslân moet dus vol in blijven zetten op circulaire economie. Een circulaire economie is meer dan alleen anders omgaan met afval. Het betekent leven binnen de grenzen van de aarde."
Wat juist niet?
"Op het gebied van de landbouwtransitie is niet of nauwelijks voortgang geboekt: de biologische landbouw blijft ver achter de opgave, de extensivering van de sector komt niet op gang, uitbreiding en nieuwvestiging van intensieve veehouderij is nog steeds mogelijk en de zogenaamde Friese aanpak (van onderop) komt niet van de grond."
Waarom moet Fryslân op 15 maart naar de stembus?
"Het is belangrijk voor de democratische legitimiteit van Provinciale Staten dat zo veel mogelijk mensen naar de stembus gaan."
En waarom zouden we op uw partij moeten stemmen?
"Er valt wat te kiezen. Het moet groener, diervriendelijker en socialer. Deze verkiezingen zijn belangrijk, want ons land worstelt met een stikstofcrisis, een biodiversiteitscrisis, een klimaatcrisis, een wooncrisis, vervuiling en energiearmoede. Daarom is er nu een fundamentele koerswijziging nodig, zodat onze economie binnen de draagkracht van de planeet komt, met bestaanszekerheid voor huidige en toekomstige generaties."
Met welke partij zou u het liefst in een coalitie stappen?
"Er zijn meer partijen nodig voor een coalitie. Met GrienLinks, SP en D66 hebben wij de afgelopen periode goed samengewerkt. GrienLinks komt in Fryslân het meest in de buurt komt van onze idealen."
Welke partij staat het verst van jullie af?
"Dat is op voorhand lastig te zeggen in de verwachting dat er een aantal nieuwe partijen in Provinciale Staten zullen komen."
Lijsttrekker Herman Nota van 50Plus © Omrop Fryslân

50Plus: Herman Nota, 71 jier, Parregea

Welk dossier ziet u als grootste uitdaging voor de komende vier jaar, en waarom?
"De grootste uitdaging is de stikstofreductie in combinatie met het realiseren van goed natuurbeheer en de verbetering van de biodiversiteit. De klimaatverandering is de grootste bedreiging van deze eeuw."
Wat hebben Provinciale Staten de afgelopen vier jaar goed gedaan?
"In de Omgevingsverordening is voor zonnepaneelparken geregeld, op initiatief van CDA, FNP en 50Plus, dat de zonneladder wordt toegepast. Gemeenten mogen pas een vergunning afgeven voor zonnepaneelparken, nadat naar alternatieven is gekeken: daken, bedrijventerreinen, langs wegen. Minstens 50 procent moet in eigendom zijn of komen van lokale inwoners."
Wat juist niet?
"Het woningbouwbeleid is te weinig op ouderen en jongeren afgestemd. Dat beleid kan niet los gezien worden van het openbaar vervoer. Scholen en zorginstellingen moeten binnen aanvaardbare reistijden bereikbaar blijven of worden. Het openbaar vervoer verschraalt steeds meer."
Waarom moet Fryslân op 15 maart naar de stembus?
"15 maart is het moment van democratie. Niet stemmen is geen optie! Iedereen maakt deel uit van de samenleving. Daar mag en kun je jezelf niet buitenplaatsen. De politieke en bestuurlijke besluiten gaan iedereen aan!"
En waarom zouden we op uw partij moeten stemmen?
"50Plus geeft ouderen een stem en staat pal voor AOW en pensioenen. Op 50Plus stemmen vergroot de kans dat Martin van Rooijen opnieuw in de Eerste Kamer gekozen kan worden. De nieuwe pensioenwet moet in de Eerste Kamer worden tegengehouden. Met 50Plus in de Eerste Kamer maken we een goede kans op 'onuitvoerbaarheid'.
50Plus Fryslân bepleit een uniforme stikstofheffing voor verwarming, verkeer/vervoer en industrie, naast een heffing op het gebruik van kunstmest en krachtvoer."
Met welke partij zou u het liefst in een coalitie stappen?
"50Plus is nu een kleine partij. Op de inhoud sluit 50Plus wel of niet aan bij moties of amendementen, zich verbindend opstellend. Verder reikt de ambitie op dit moment niet."
Welke partij staat het verst van jullie af?
"De PVV. PVV heeft de afgelopen zittingsperiode circa 15 procent van de moties en amendementen gesteund. 50Plus haalt circa 65%. 50Plus is verbindend en zoekt de samenwerking op de inhoud."
Lijsttrekker Sandra de Jong-Snip van Provinciaal Belang Fryslân © Omrop Fryslân

Provinciaal Belang Fryslân: Sandra de Jong-Snip, 45 jier, Drachten

Welk dossier ziet u als grootste uitdaging voor de komende vier jaar, en waarom?
"Stikstof, de Friese belangen komen niet overeen met het onduidelijke landelijke beleid. De meningen onder de verschillende partijen lopen erg uiteen. Maar de boeren verdienen snel duidelijkheid en een aanpak waar ze hun toekomst mee kunnen opbouwen."
Wat hebben Provinciale Staten de afgelopen vier jaar goed gedaan?
"De keuze om het prestigeproject van de vaarweg door de Hegewarren naar Drachten af te blazen!"
Wat juist niet?
"Het bereikbaar houden van het openbaar vervoer in de dorpen van Fryslân, de afgelopen periode zijn er veel lijnen om de dorpen heen gaan rijden."
Waarom moet Fryslân op 15 maart naar de stembus?
"Met uw stem geeft u aan hoe de toekomst van Fryslân eruit moet zien. En welke partij(en) het vertrouwen krijgen om de komende vier jaar de provincie te besturen."
En waarom zouden we op uw partij moeten stemmen?
"Provinciaal Belang Fryslân is een onafhankelijke partij en de spreekbuis van de lokale partijen. Wij vertegenwoordigen de belangen van de inwoners, ondernemers en instellingen in de provincie."
Met welke partij zou u het liefst in een coalitie stappen?
"We gaan niet op de zaken vooruit lopen. Eerst Fryslân laten kiezen en dan kijken wat de mogelijkheden zijn. Op voorhand sluiten we niemand uit!"
Welke partij staat het verst van jullie af?
"AWP: op veel onderwerpen, zoals stikstof, windmolens, zonnevelden, wolven en wonen, hebben wij en tegenovergestelde mening."
Lijsttrekker Frans de Graaf van de AWP voor Water, Klimaat en Natuur © Omrop Fryslân

AWP voor Water, Klimaat en Natuur: Frans de Graaf, 49 jier, Nijhoarne

Welk dossier ziet u als grootste uitdaging voor de komende vier jaar, en waarom?
"Het stikstofdossier met daarbij de waterkwaliteit en de achteruithollende biodiversiteit. De waterkwaliteit moet over vier jaar voldoen aan harde eisen. Op dit moment voldoen we daar niet aan. De sleutel in het verbeteren van de waterkwaliteit en de biodiversiteit ligt in de aanpak van de stikstofproblematiek. Kortom: over vier jaar stikstofproblemen onder controle met daarbij betere waterkwaliteit en biodiversiteit."
Wat hebben Provinciale Staten de afgelopen vier jaar goed gedaan?
"Op de tent gepast."
Wat juist niet?
"In 2019 reed ik achter trekkers op de snelweg. Vier jaar heeft de provincie gehad om met ambitieuze stikstofoplossingen te komen. Niets van dit, we weten nu nog niet eens wie de piekbelasters zijn.
Daarnaast is het openbaar vervoer verschraald, terwijl de inwoners wel een mobiliteitsvraag hebben. Waar zijn de plannen voor nieuwe mobiliteitsoplossingen zoals Zeeland die wel heeft?"
Waarom moet Fryslân op 15 maart naar de stembus?
"Elke stem telt! In 2016 zijn in Amerika ongeveer 25 miljoen democraten niet gaan stemmen, want het is maar één stem. Achteraf hadden ze spijt. Wil je verandering? Stem AWP voor Water, Klimaat en Natuur."
En waarom zouden we op uw partij moeten stemmen?
"We kijken naar de toekomst en zien de onvermijdelijke gevolgen van de klimaatverandering. We staan voor grote transities, complexe en ingewikkelde opgaven.
De tijd van praten is voorbij. Met een pragmatische en deskundige aanpak gaan we aan de slag met de hoognodige transities. Met zorg gaan we naar natuurinclusieve landbouw, zodat de waterkwaliteit en de biodiversiteit beter worden en het stikstofprobleem verdwijnt."
Met welke partij zou u het liefst in een coalitie stappen?
"BBB. De agrarische sector en de natuur zijn dezelfde kant van de medaille. We zoeken beide naar toekomstperspectief voor de boeren. Alleen bieden wij dat toekomstperspectief vanuit de natuur."
Welke partij staat het verst van jullie af?
"JA21. Deze partij verzet zich overal tegen en wil alles bij het oude laten. De AWP voor Water, Klimaat en Natuur staat juist voor verandering."
Deze week maken we kennis met alle lijsttrekkers:
op dinsdag: PVV, ChristenUnie, SP, BVNL
op woensdag: Forum voor Democratie, PvdA, GrienLinks
op donderdag: VVD, FNP, JA21
op vrijdag: CDA, D66, BBB